Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Co się stanie, gdy wejdziesz do czarciego kręgu?

Czarci krąg – z angielskiego fairy ring, a z niemieckiego Hexenringe – to złożony z grzybów pierścień, który możemy spotkać podczas leśnej wędrówki. Wielu kojarzy go z nadprzyrodzonymi mocami. Skąd wzięło się to zjawisko i co nam grozi, gdy wejdziemy do tego magicznego koła? 

Co się stanie, gdy wejdziesz do czarciego kręgu?
Co grozi osobie, która przekroczy czarci krąg? /123RF/PICSEL

Legendy o czarcim kręgu 

Opowieści dotyczące czarciego kręgu są obecne w folklorze wielu krajów już od XIII wieku. Dziwne zjawisko, pojawiające się w lasach, było wiązane z działaniem ciemnych mocy, a wejście w obręcz miało przynosić fatalne konsekwencje. Holenderskie tradycje mówią, że w środku pierścienia diabeł stawiał swoją konew z mlekiem; w Tyrolu natomiast wierzono, że jest to ślad po ognistym ogonie smoka, a w Niemczech uważano, że to miejsce, w którym tańczą w kręgu wróżki w noc Walpurgii. Podobnie w podaniach skandynawskich i celtyckich — miał być to teren tańca wróżek lub elfów. Według większości legend czarcie kręgi to przestrzenie działania złych mocy, a przekroczenie granic koła mogło być tragiczne w skutkach — najlepszym wypadku miało przynosić pecha, a w najgorszym prowadzić nawet do śmierci.  

1280px-Plucked_from_the_Fairy_Circle
Uważano, że gdy wejdzie się do czarciego kręgu, będzie się tańczyć aż do wycieńczenia lub obłędu. /fot. Wikipedia (public domain)

Najczęściej wierzono, że kto wejdzie do środka okręgu, zobaczy tańczące wróżki, poczuje nieodpartą chęć tańczenia i nie będzie w stanie już opuścić pierścienia: jego taniec potrwa aż do wyczerpania lub popadnięcia w obłęd. Inne legendy mówiły o tym, że kto wejdzie do środka, ten stanie się niewidzialny dla ludzi albo umrze w młodym wieku. Natomiast uwolnienie się z magicznego kręgu, według dawnych opowieści, wymagało ingerencji innych osób: ktoś musiał wyrwać nieszczęśnika ze środka albo... Dołączyć do tańca z wróżkami, by zająć jego miejsce. Wyjście z pierścienia nie gwarantowało jednak szczęśliwego życia. Według legend, osoby, które opuściły magiczną przestrzeń, niedługo później zamieniały się w proch, rozpadały się lub znikały. 

Jak naprawdę powstają czarcie koła? 

Oczywiście wstąpienie w czarcie koło w rzeczywistości nie powoduje przykrych konsekwencji, a mechanizm jego powstawania da się naukowo wyjaśnić. Zwyczajowa nazwa zjawiska i legendy, które wokół niego narosły, pojawiły się z powodu braku wiedzy na temat czynników prowadzących do powstawania kręgów z grzybów. Tak naprawdę proces powstania obręczy rozpoczyna się od zarodnika jednego grzyba, który inicjuje kolonię. Ten pojedynczy zarodnik tworzy grzybnię i pochłania z gleby potrzebne mu składniki. Gdy po jakimś czasie substancje odżywcze się skończą, grzybnia zacznie rozrastać się w kierunkach, w których te substancje znajdzie. Narastając w ten sposób coraz dalej i dalej, w końcu stworzy krąg. Oczywiście, jeśli gleba w danym miejscu jest jednorodna, bo jeśli znajdą się w niej jakieś przeszkody czy niepożądane substancje, krąg może być niepełny, mniej gęsty czy poprzerywany.  

FairyRingSchoolField
Czarcie koła mogą również być widoczne na trawie. /fot. Wikipedia (public domain)

Czasami kręgi grzybów nie są widoczne. W takich przypadkach plecha rozrasta się tylko pod glebą. Owocniki nad ściółką tworzą natomiast tylko niektóre gatunki grzybów — w Polsce część z rodziny pieczarkowatych i muchomor czerwony. Obecność grzybni w danym miejscu niesie za sobą natomiast konsekwencje dla występującej tam roślinności. Oddziaływanie grzybów z innymi roślinami może prowadzić do bujnego wzrostu traw w danym miejscu, do zmiany jej koloru lub do całkowitego wyjałowienia roślinności; w zależności od tego, czy produkty przemiany materii grzyba stymulują tę roślinność do wzrostu, czy wręcz odwrotnie — zatruwają ją. Dlatego czasem na łąkach możemy zobaczyć okręgi z mocniej zazielenionej trawy lub obręcze uschniętej roślinności. Co ciekawe, czarcie kręgi, utworzone przez grzyby, mogą tworzyć się również na skałach! 

Joanna Cwynar

 

 

Zobacz najnowsze artykuły