Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Czym są powodzie błyskawiczne?

Czym są powodzie błyskawiczne? Skąd bierze się to zjawisko? Dlaczego występuje u nas coraz częściej i jak możemy mu zapobiegać? O tym wszystkim przeczytacie w naszym artykule. 

Czym są powodzie błyskawiczne?
Powodzie błyskawiczne występują w miejscach, w których gleba jest nieprzepuszczalna. /123RF/PICSEL

Czym są powodzie błyskawiczne? 

Powódź błyskawiczna to rodzaj powodzi, która powstaje bardzo szybko — często w ciągu kilku godzin, a nawet minut — najczęściej na skutek gwałtownej burzy z ulewnym deszczem albo zatoru na rzece. Wówczas duża ilość wody pojawia się tak szybko, że gleba nie jest w stanie nadążyć z jej wchłanianiem. Woda wzbiera więc coraz bardziej i spływa ku dołowi, często nabierając przy tym większego pędu. Zabiera wtedy ze sobą po drodze wszystko, co nie jest w stanie oprzeć się jej ciśnieniu — na łonie natury są to gałęzie, błoto, piasek i kamienie, a w miastach samochody, domy, drogi, mosty, a także ludzi i zwierzęta.  

Powodzie błyskawiczne na pustyniach i w górach 

Powodzie błyskawiczne najczęściej powstają w suchych, ciepłych miejscach, które charakteryzują się nieprzepuszczalnym podłożem, jak pustynie, kaniony czy góry. Szczególnie narażone na zalanie są drogi biegnące w dolinach rzek, kaniony szczelinowe i inne niżej położone tereny. To, że w takim miejscu pogoda aktualnie jest dobra, może być zdradliwe, gdyż mogą do niego momentalnie spłynąć duże ilości wody z miejsca, oddalonego nawet o kilkanaście kilometrów, w którym w tym czasie panuje nawałnica.

38318761_m
Niezwykłe kształty w Kanionie Antylopy stworzyła właśnie woda z powodzi błyskawicznych. /123RF/PISCEL 

Przykładem terenu, który przez miliony lat był nawiedzany przez powodzie błyskawiczne, jest piaskowy Kanion Antylopy w Arizonie. Przepływająca przez jego szczeliny woda, wymywała kolejne warstwy piaskowca, tworząc przy tym niezwykłe dzieło natury.  

Powodzie błyskawiczne w miastach 

Powodzie błyskawiczne pojawiają się nie tylko na terenach naturalnych, ale i w miastach, ponieważ one również pokryte są powierzchniami nieprzepuszczającymi wody, czyli budynkami, drogami, placami czy parkingami. Do tego wciąż postępująca urbanizacja, zabudowywanie ostatnich enklaw zieleni i rozrastanie się przestrzenne miast, sprawia, że woda nie ma być przez co absorbowana, a zaprojektowane i zbudowane wiele lat wcześniej systemy kanalizacji burzowej nie są już wystarczające, by odprowadzać taką jej ilość.

Hydrolog z Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Artur Magnuszewski, wyjaśnia, że dodatkowo miasta wytwarzają własny klimat i stają się pełnymi zanieczyszczeń „wyspami ciepła”, zatem zaczynają w nich panować idealne warunki do tworzenia się gwałtownych burz.  

Powodzie będą coraz częstsze 

W lipcu powodzie błyskawiczne nawiedziły południe Polski, a szczególnie gwałtowne przeszły również przez Niemcy, Belgię i Holandię, pochłaniając na tamtych terenach setki ofiar śmiertelnych i powodując ogromne straty. Aktualnie gwałtowne burze i powodzie błyskawiczne mają miejsce w Katanii na Sycylii.

 
Zjawisko, które wcześniej nie było u nas tak nagminne, będzie pojawiać się coraz częściej. Winne temu jest, wspomniane już wcześniej, zabudowywanie miast, ale także globalne ocieplenie klimatu, ponieważ, jak mówią klimatolodzy, im jest cieplej, tym częściej występują burze i inne gwałtowne zjawiska atmosferyczne, na których tworzenie się ma wpływ mieszanie się mas powietrza o różnej temperaturze. 
 
Jak przeciwdziałać powodziom błyskawicznym? 
 
Przede wszystkim powinniśmy starać się unikać zabudowywania miast nieprzepuszczalnymi materiałami, a tam, gdzie jest to konieczne, postawić na przepuszczalny beton, kostkę brukową, czy ażurowe płyty. Pomóc może również remontowanie starych kanalizacji burzowych czy montowanie systemów drenujących.
 
39008599_m
W miastach część wody deszczowej mogą absorbować zielone dachy. /123RF/PICSEL

Ze względu na to, że duża ilość wody spada z budynków, warto postawić na zielone dachy, które mogą pochłaniać przynajmniej jej część, natomiast rynny powinny odprowadzać wodę od razu do gruntu, a nie bezpośrednio na nieprzepuszczalne ulice. Na małą skalę każdy z nas może zapobiegać powodziom błyskawicznym na własną rękę, po prostu dbając o środowisko. 

Joanna Cwynar

Zobacz najnowsze artykuły