Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz dział

Wprowadzenie

Prądy estetyczne epoki

Realizm - kreowanie świata przedstawionego utworu literackiego w sposób wiernie oddający rzeczywistość obiektywną, zastaną przez twórcę. Dostrzec tu można powrót do znanej w starożytności zasady mimesis - obrazowania, naśladowania. Pisarz osiąga zamierzony cel przez wnikliwą obserwację, rzetelną wiedzę o społeczeństwie i prawach rządzących w świecie. Bohaterami utworów literackich są przeciętni, nie wyróżniający się z otoczenia ludzie. Najwłaściwszą formą literacką jest powieść - jako posiadająca największe możliwości przedstawiania rzeczywistości. W powieściach (opowiadaniach) nadrzędna jest rola wszechwiedzącego narratora, reprezentującego wszechstronną wiedzę o świecie. Twórcami prozy realistycznej są m.in.: Francuzi - H. Balzak (1799-1850, Komedia ludzka, Ojciec Goriot); Stendhal (1783-1842, Czerwone i czarne); Anglik - K. Dickens (1812-1879 Klub Pickwicka); Rosjanie - Lew Tołstoj (1828-1910, Wojna i pokój, Anna Karenina), F. Dostojewski (1821-1881, Zbrodnia i kara).

Odmianą realizmu jest realizm krytyczny (występujący w literaturze polskiej na przełomie lat 80. i 90. XIX wieku), kiedy rzeczywistość obiektywna zostaje w dziele literackim poddana krytyce. Twórca występuje w stosunku do niej z pozycji ideologa pozytywistycznego, który poddaje surowej ocenie wszelkie przejawy niezgodności z założeniami epoki. Do najwybitniejszych osiągnięć realizmu krytycznego należą liczne dzieła E. Orzeszkowej, H. Sienkiewicza, B. Prusa (przede wszystkim Lalka), M. Konopnickiej (1812-1870).

Naturalizm (weryzm) - prąd ten powstał we Francji, wywodził się z twórczości G. Flauberta, braci E. i J. Goncourt oraz z podstaw filozofii H. Taine’a. Twórca i teoretyk naturalizmu E. Zola pragnął upodobnić metody stosowanie w dziele literackim do metod, jakimi posługują się nauki eksperymentalne. Naukowość polegać miała na postawie skrajnie obiektywistycznej. Pisarz nie miał prawa podporządkowywać obrazu świata założonym z góry tendencjom, występować w roli komentatora, przedmiotem jego zainteresowania miały być zjawiska świata współczesnego w postaci surowej. W Polsce teoretykami naturalizmu byli: A. Sygietyński, A. Dygasiński, S. Witkiewicz, B. Prus.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Wprowadzenie

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.