Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz dział

Wprowadzenie

Wystąpienie pozytywistów warszawskich, rola prasy

W takiej sytuacji społeczno-politycznej studenci Szkoły Głównej entuzjazmowali się nowymi ideałami płynącymi od mistrzów z zachodu Europy. Mając świeżo w pamięci klęskę (już drugą w ciągu trzydziestu lat) spowodowaną romantycznymi ideami narodowowyzwoleńczymi, szukają nadziei i programu działania w ideologii pozytywistycznej. Swój program przedstawiają na łamach prasy. „Przegląd Tygodniowy”, „Nowa”, „Opiekun domowy”, „Prawda”, „Ateneum”, „Nowiny”, „Przyroda i Przemysł”, okresowo także „Gazeta Polska”, „Kurier Codzienny”, to tylko niektóre tytuły dzienników i periodyków związanych z młodymi idealistami pragnącymi zmian społecznych. Kampanię agitacyjną rozpoczął w 1871 roku A. Świętochowski artykułem My i wy (artykuł ogłoszony w „Przeglądzie Tygodniowym” zapoczątkował tzw. spór „starej” i „młodej” prasy), określając swoje pokolenie mianem orędowników postępu, zwolenników nauki, demokratyzacji społeczeństwa. Pokolenie romantyków broniło się, zarzucając pozytywistom nieuctwo, fanfaronadę, uleganie zawiści, prywacie i chęci odwetu, w najlepszym razie artykuły przybierały ton protekcjonalnej dobrotliwości. W gruncie rzeczy „starym” chodziło o zachowanie sytuacji sprzed 1863 roku, wiodącej roli ziemiaństwa, co w warunkach lat 70. XIX wieku było zdecydowanym anachronizmem. Poglądy te były prezentowane w „Przeglądzie Katolickim”, „Kronice Rodzinnej”, „Bibliotece Warszawskiej”.

Stronnictwo „młodych” to ludzie urodzeni w latach czterdziestych XIX w. Przeżyciem pokoleniowym stało się dla nich powstanie styczniowe i rozczarowanie związane z jego upadkiem. Byli to pisarze i publicyści związani z warszawską Szkołą Główną. Publicyści - A. Świętochowski, A. Wiślicki, historyk - P. Chmielowski, pisarze - B. Prus, H. Sienkiewicz.

Do najczynniejszych przedstawicieli „starych” zaliczyć można K. Kaszewskiego i A. Tyszyńskiego.

Ówczesna prasa była zjawiskiem niezwykłym - rozwijała się od połowy wieku, a jej upadku nie spowodowała nawet klęska powstania. Prasa jako zjawisko społeczne przetrwała najtrudniejsze czasy i w chwili wystąpienia pozytywistów była u szczytu rozkwitu. Większość sławnych ludzi pióra (B. Prus, H. Sienkiewicz) regularnie pisywała do gazet, wzmacniając swoją popularność. Ulubionymi gatunkami publicystycznymi w tej epoce były: felieton, rozprawa, korespondencja z podróży, humoreska.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Wprowadzenie

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.