przyczyny: słabość imperium osmańskiego po wojnie z Grecją, car Mikołaj I chce cieśnin czarnomorskich, idea panslawizmu - zjednoczenie wszystkich Słowian pod rządami cara
Rosja VS Turcja, Francja, WB, a później też Austria
kongres pokojowy w Paryżu, porażka Moskwy
skutki i znaczenie: kres funkcjonowania Świętego Przymierza, rozwój służby pielęgniarskiej (działanie Florence Nightingale), odwilż posewastopolska