1877 rywalizacja o wpływy na Bałkanach, międzynarodowy kongres w Berlinie na którym uznano niepodległość Serbii, Rumunii, i Czarnogóry, utworzenie zależnego od turków Księstwa Bułgarii
1904-05 wojna rosyjsko-japońska, porażka Moskwy
1905 rewolucja; manifestacja robotnicza w Petersburgu - "krwawa niedziela", manifest październikowy Mikołaja II
