wspierające III Rzesze (Słowacja, Rumunia)
działaność wywiadowcza i informacyjna emisariusza PPP Jana Karskiego
heroiczna pomoc: Irena Sendlerowa (Rada Pomocy Żydom "Żegota"), Żabińscy, rodzina Ulmów, nagroda Sprawiedliwych wśród Narodów Świata
szmalcownictwo - wymuszanie okupów na ukrywających się Żydach lub osobach im pomagającym