wpływ: wojny o niepodległość Stanów, wielka rewolucja we Francji, epoka napoleońska która dała koloniom większe swobody
na czele powstań niepodległościowych libertadorzy: Jose de San Martin, Simon Bolivar
1810 Kolumbia, 1822 Brazylia
skutki: powstanie nowych republik (np. Wielka Kolumbia, Peru, Meksyk) niestabilność polityczna, walki wewnętrzne, ostateczne zakończenie kolonialnego panowania w regionie
