Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
Badania krwi są ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej, gdyż pozwalają wykryć lub wykluczyć różne choroby, niekoniecznie dotyczące krwi. Najczęściej wykonywane badania to morfologia krwi i OB.
Morfologia to opis podstawowych parametrów krwi.
W opisie morfologicznym uwzględnia się najczęściej:
Hematokryt (skrót: HTC) - jest to stosunek objętości krwinek do objętości całej krwi wyrażony w procentach. Wynosi on około 40%, przy czym u mężczyzn jest nieco wyższy niż u kobiet. Niski hematokryt może świadczyć o anemii.
Liczbę erytrocytów w 1 mm3 (skrót: RBC) - norma wynosi od około 4 do 5,5 milio-na, przy czym u mężczyzn jest ona wyższa. Osoby przez dłuższy czas przebywające wysoko n.p.m. mają wyższą liczbę erytrocytów (i tym samym wyższy hematokryt). Jest to wyraz adaptacji do panującego tam niższego ciśnienia. Z kolei spadek ilości erytrocytów świadczy o anemii.
Liczbę leukocytów w 1 mm3 (skrót: WBC) - norma dla obu płci wynosi 6-8 tysięcy, przy czym podczas infekcji wzrasta powyżej 10 tys. Podwyższona liczba leukocytów może utrzymywać się jeszcze przez jakiś czas po chorobie - stan taki nazywany jest leukocytozą i zwykle mija samoistnie. Natomiast utrzymujący się przez długi czas wysoki poziom leukocytów oraz jednoczesne zaburzenie ilościowej proporcji pomiędzy poszczególnymi ich rodzajami, a także pojawienie się we krwi niedojrzałych form są objawami białaczki (leukemii).
Liczbę płytek krwi w 1 mm3 (skrót: PLT) - norma to 200-400 tysięcy, obniżona liczba świadczy o zaburzeniach w krzepnięciu krwi.
Badanie OB., czyli opad krwinek (skrót: ESR) towarzyszy często morfologii i polega na pomiarze tempa opadania erytrocytów w jednostce czasu. Przeciętnie wynosi około 10 mm w ciągu godziny. Wzrost tej wartości świadczy o przebiegających w organizmie procesach zapalnych.
Bardziej specjalistyczne badania krwi mogą być pomocne przy diagnozowaniu wielu różnych chorób, przykładowo:
- badanie poziomu glukozy we krwi jest pomocne przy diagnozowaniu cukrzycy
- badanie poziomu cholesterolu pozwala określić stopień zagrożenia miażdżycą
- badanie aktywności niektórych enzymów pozwala wykryć niektóre schorzenia wątroby
- badanie poziomu przeciwciał pozwala zdiagnozować choroby zakaźne.
Anemia (niedokrwistość)
Choroba ta występuje wówczas, gdy we krwi znajduje się zbyt mała liczba erytrocytów, lub gdy erytrocyty są w niedostatecznym stopniu wypełnione hemoglobiną. W obydwu przypadkach skutek jest ten sam - krew transportuje zbyt mało tlenu, co prowadzi do niedotlenienia tkanek i jest niebezpieczne szczególnie dla mózgu i serca. Objawami anemii jest ogólne osłabienie, senność, zaburzenia pamięci oraz bladość skóry i błon śluzowych. Przyczyny anemii są różnorodne, najczęściej są to:
- brak żelaza jako składnika hemoglobiny lub brak witamin koniecznych do jej wytwarzania (B11, B12)
- zaburzenia pracy szpiku kostnego
- duży ubytek krwi na skutek krwotoku.
Szczególnym przypadkiem anemii jest anemia sierpowata. Jest to choroba dziedziczna, w której u chorego występuje nieprawidłowa hemoglobina. Wypełnione taką hemoglobiną erytrocyty przyjmują charakterystyczny, sierpowaty kształt. Zmieniona hemoglobina ma słabe powinowactwo z tlenem, a erytrocyty tracą swoją elastyczność, nie mogą przecisnąć się przez naczynia włosowate i powodują ich zaczopowanie.
Białaczka (leukemia)
Białaczka jest chorobą nowotworową szpiku kostnego. Dotknięte transformacją nowotworową komórki macierzyste szpiku zaczynają produkować ogromne ilości leukocytów, szczególnie jednego rodzaju. W dodatku rosnąca ich liczba wypiera inne komórki krwi, w tym erytrocyty, stąd białaczce towarzyszy zwykle anemia. Upośledzeniu ulega bariera szpikowa i do krwi przedostają się niedojrzałe komórki. To wszystko można wykryć przy szczegółowych badaniach morfologicznych. Białaczka, dzięki postępowi medycyny, jest chorobą coraz częściej całkowicie uleczalną.
Hemofilia
Jest chorobą o podłożu genetycznym, polega na mutacji genu odpowiedzialnego za powstawanie jednego z czynników niezbędnych podczas przekształcania fibrynogenu w fibrynę. Skutkiem tego jest brak krzepnięcia krwi. Chorzy muszą być pod stałą kontrolą lekarską i otrzymują preparaty zawierające brakujący czynnik.
Pogłębiaj wiedzę w temacie: Krążenie - Badania laboratoryjne i ważniejsze choroby krwi
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
