Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Krajobraz przemysłowy

Surowce mineralne

Minerały to związki chemiczne, które powstały w ziemi w sposób naturalny. Od wieków są wydobywane i wykorzystywane przez człowieka. Najważniejsze surowce mineralne wydobywane w Polsce:

- węgiel kamienny - Wyżyna Śląska.

- węgiel brunatny - Bełchatów, Bogatynia.

- rudy miedzi - Legnica, Głogów.

- sól kamienna - Wieliczka, Kłodawa.

- rudy cynku i ołowiu - Olkusz.

- skały budowlane: marmur, piaskowiec, wapień, granit, piasek, żwir, glina występują w różnych miejscach kraju;

- siarka - okolice Tarnobrzega.

Wydobycie surowców mineralnych z ziemi powodowało zmiany krajobrazu. Najwcześniej człowiek zaczął wydobywać sól kamienną. Początkowo było to warzenie solanki, a następnie kopanie soli kamiennej. W XI w. zaczęto wydobywać sól kamienną w Wieliczce, powstał zakład, który jest czynny do dziś. Sól to bogactwo, z którego czerpali królowie polscy - właściciele Żupy Solnej (kopalni). Z pieniędzy otrzymanych za sól utrzymywano liczne klasztory, a także Akademię Krakowską i jej profesorów. Rozwinęło się też rzemiosło, ponieważ w kopalni potrzebne były różnorodne wyroby rzemieślnicze, np. taczki, sznury, latarnie itp.

W podziemiach znajdują się komory i korytarze wykute przez górników. Można tu też podziwiać efekty twórczości ludzi pracujących pod ziemią: rzeźby solne, kaplice, szczególnie piękna jest kaplica św. Kingi - patronki górników solnych, ozdobiona rzeźbami, płaskorzeźbami i żyrandolami z kryształów soli. Atrakcją kopalni dostępną tylko dla naukowców są komory, w których znajdują się dużej wielkości naturalne kryształy soli. Dzisiaj w Wieliczce już nie wydobywa się soli, ale zakład pracuje, aby przyjąć turystów licznie przybywających w to miejsce. Kopalnia soli w Wieliczce została wpisana w 1978 r. na listę Dziedzictwa Kultury UNESCO.

W ziemi występują też solanki - wody zawierające rozpuszczoną w nich sól. Są to roztwory nasycone, wykorzystywane do celów leczniczych. Na takich terenach powstały uzdrowiska Ciechocinek, Inowrocław.

Wody mineralne zawierają różne związki chemiczne wykorzystywane w lecznictwie, występują w różnych regionach Polski, w miejscach tych powstały uzdrowiska: Krynica, Busko Zdrój, Szczawnica Zdrój, Lądek Zdrój, Nałęczów.

Rudy miedzi wydobywano na terenie Gór Świętokrzyskich, dzisiaj wydobywa się je w okolicach Legnicy i Głogowa, rozwinął się tam przemysł przetwórczy. Wydobycie tych rud powoduje duże zmiany w środowisku.

W karbonie, piątym okresie ery paleozoicznej (ok. 300 mln lat temu) paprotniki zasiedlały całą kulę ziemską. Sprzyjały im warunki atmosferyczne, dzięki czemu osiągnęły bardzo duże rozmiary. Były to widłaki, skrzypy, paprocie drzewiaste. W wyniku zmian klimatycznych rośliny te zaczęły ginąć. Ich szczątki zostały zatopione w bagnach i z biegiem czasu przysypane mułem i piaskiem. W ten sposób, pozbawione powietrza, zaczęły ulegać zwęgleniu. W miejscu występowania paprotników znajdują się zagłębia węglowe. W Polsce głównie na Wyżynie Śląskiej.

Zobacz podobne opracowania

  • Podstawowa
  • Geografia
  • Człowiek zmienia krajobraz
  1. Krajobraz miejski
  2. Polskie miasta
  • Podstawowa
  • Geografia
  • Człowiek zmienia krajobraz

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.