Na planie można przedstawić stosunkowo niewielki teren, np. działkę, dzielnicę miasta. Z planu możemy odczytać: nazwy ulic, określić położenie obiektów zabytkowych i budynków użyteczności publicznej. Patrząc na plan, możemy stwierdzić, w którym kierunku płynie rzeka, na którym brzegu rzeki leży miasto czy inny interesujący nas obiekt.
Wykonanie planu wymaga określonych czynności:
- dokonania pomiaru odległości i budynków,
- plan to widok danego terenu z góry, dlatego, żeby go wykonać, trzeba na kartce narysować rzut obrazu ulic, domów, parków i innych obiektów;
- wszystkie obiekty zostają pomniejszone w ustalonej skali,
- następnie oznacza się je na planie za pomocą umownych znaków,
- na planie umieszcza się legendę, czyli wyjaśnienie użytych graficznych znaków;
- podaje się skalę, która wskazuje, ile razy odległości i obiekty na planie są zmniejszone w stosunku do rzeczywistych.
Skala może być:
- liczbowa
1:2 - jeden do dwóch - obiekt został pomniejszony dwa razy;
1:10 000 - jeden do dziesięciu tysięcy - przedmiot został pomniejszony dziesięć tysięcy razy;
1:30 000 - jeden do trzydziestu tysięcy - przedmiot został pomniejszony trzydzieści tysięcy razy;
- mianowana
1 cm = 100 m - 1 cm na mapie to 100 m w terenie,
1 cm = 300 km - 1cm na mapie to 300 km w terenie.
Możemy zamienić skalę liczbową na skalę mianowaną.
Skala 1:15 000 - jeden do piętnastu tysięcy, obiekt został pomniejszony piętnaście tysięcy razy, to znaczy:
1 cm na mapie odpowiada 15 000 cm w terenie. W skali mianowanej obieramy 1 cm, ponieważ tą jednostką najłatwiej się posługiwać. Teraz trzeba przeliczyć 15 000 cm na metry:
1 m = 100 cm
Wykonujemy dzielenie: 15 000 : 100 = 150.
Z naszych obliczeń wynika: 1 cm = 150 m - jeden centymetr na mapie to 150 metrów w terenie.
- podziałka liniowa - na linii podzielonej na jednostki długości są oznaczone odpowiadające im odległości w terenie
Skala liczbowa | Skala mianowana | Podziałka liniowa |
---|---|---|
1:100 (jeden do stu) | 1 cm = 1 m - jeden centymetr na planie to jeden metr w terenie |
![]() |
1:1000 (jeden do tysiąca) | 1 cm = 10 m - jeden centymetr na planie to dziesięć metrów (1000 : 100 = 10) w terenie |
![]() |
1:2500 (jeden do dwóch tysięcy pięciuset) | 1 cm = 25 m - jeden centymetr na planie to dwadzieścia pięć metrów (2500 : 100 = 25) w terenie |
![]() |
1:30 000 (jeden do trzydziestu tysięcy) | 1 cm = 300 m - jeden centymetr w terenie to trzysta metrów (30 000 : 100 = 300) w terenie |
![]() |
1:5 000 000 (jeden do pięciu milionów) | 1 cm = 50 km - jeden centymetr na planie to pięćdziesiąt tysięcy metrów (5 000 000 : 100 = 50 000) w terenie. 1 km = 1 000 m, czyli 1 centymetr na planie to 50 km (50 000 : 1 000 = 50) w terenie. | ![]() |
Ustalanie odległości pomiędzy punktami A i B na planie w skali 1:20 000:
- mierzymy linijką odległość między pkt A i B, np. 5 cm
- przeliczamy skalę liczbową na mianowaną
1 cm = 20 000 cm
20 000 cm = 200 m
1 cm = 200 m.
Odległość zmierzona na planie to 5 cm. 1 cm na planie to 200 m. Teraz obliczamy odległość między punkami A i B w terenie:
5 x 200 m = 1000 m = 1 km.
Odległość pomiędzy pkt A i B wynosi 1 km.
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
Ciekawostki (0)
Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.