Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Niezwykłe chmury

Czasem, kiedy obserwujemy niebo, wydaje nam się, że oglądamy fragment filmu science-fiction. W tym kadrze chmury potrafią przybierać najróżniejsze kształty i mieć niecodzienne kolory. Dzisiaj wytłumaczymy wam, skąd się biorą i gdzie występują najdziwniejsze chmury.

Niezwykłe chmury
/ fot. 123RF

Cavum – chmura w chmurze

To zjawisko jest często mylone z niezidentyfikowanym obiektem latającym (UFO), ze względu nietypowy kształt, który pojawia się na niebie. W rzeczywistości jest to chmura pierzasta, która powstaje w chmurze kłębiasto – pierzastej lub średniej - kłębiastej. 

Cavum, czyli tzw. dziurkacz, może pojawić się na niebie, kiedy powietrze jest czyste i w atmosferze nie występują gwałtowne ruchy powietrza. Samolot, który przelatuje nad chmurami, zostawia spaliny, które w kontakcie z kroplami wody zamarzają. Powstałe w ten sposób kryształki lodu opadają, by w końcu wyparować, kiedy znajdą się już bliżej powierzchni globu. Wtedy w powstałej dziurze tworzy się chmura pierzasta.

Wiesz wszystko o chmurach? Rozwiąż test

Chmura Cavum na niebie
Chmura w chmurze obserwowana w Austrii. Autor: H. Raab. CC BY-SA 3.0

Chmura soczewkowata

No to dalej bujamy w obłokach i wydaje nam się, że widzimy statki kosmiczne! W rzeczywistości jednak jest to przykład chmury soczewkowatej, która jest efektem zjawiska fenowego. Te chmury pojawiają się głównie w pobliżu masywów górskich. Nad ich wierzchołkami unosi się schłodzone powietrzne i w procesie kondensacji powstaje chmura. Kiedy powietrze opada, dochodzi do ocieplenia i chmura zanika, ponieważ panuje tam obniżone ciśnienie.

Chmura soczewkowata
Chmura soczewkowata. Źródło: 123RF/Picsel

Altocumulus lenticularis (chmury soczewkowate) mogą być niebezpieczne dla pilotów samolotów, ponieważ na obszarach występowania tych chmur pojawiają się turbulencje.

Chwała Poranna

Zjawisko „Morning Glory cloud” zdecydowanie trudniej zaobserwować niż poprzednie dwie chmury, ponieważ regularnie pojawia się tylko w jednym miejscu na ziemi. Mimo że Chwała Poranna utworzyła się kilkukrotnie na wybrzeżach innych kontynentów, to najczęściej widoczna jest w północnej Australii.

Tworzą ją chmury, które formują walec unoszący się nad ziemią na wysokości od 200 metrów do 2 kilometrów. Tak osobliwe kształty potrafią rozciągać się nawet na kilometr! Zjawisko powstaje przez zderzenie się ze sobą bryz wiejących z dwóch stron półwyspu Cape York, najczęściej w okresie od sierpnia do listopada.

Chwała poranna
Widok "Chwały porannej" z lotu ptaka. Autor: Mick Petroff. Licencja: CC BY-SA 3.0

Chwała poranna teoretycznie może powstać w Polsce, jednak nie będzie tak okazała, jak ta australijska. W 2017 roku to niesamowite zjawisko było obserwowane nad Ukrainą. Dajcie znać w komentarzach, czy wy widzieliście kiedyś chmury, które przypominają „Morning Glory”?

Zjawisko mamma

Załóżmy, że nie wiecie o istnieniu tego fenomenu. Wychodzicie pewnego pięknego dnia na balkon i obserwujecie taki widok, rodem z horroru albo apokaliptycznych wizji. Takie chmury nazywamy mamma lub mammatus, od łacińskiego słowa, oznaczającego wymię. I rzeczywiście te „dodatki do chmur” kształtem przypominają wymiona. Występują w różnych rodzajach chmur, między innymi na chmurach pierzastych, kłębiasto-pierzastych i kłębiasto-warstwowych. Często towarzyszą burzom, a powstają w skutek opadania zimnego powietrza.

Zjawisko mamma
Zjawisko mamma. Źródło: 123RF/Picsel

Czy udało wam się kiedyś zaobserwować któreś z tych niezwykłych zjawisk? Dajcie znać w komentarzach.

Podobał wam się ten artykuł? Przeczytajcie także:

Niezwykłe zjawiska optyczne na niebie

Zobacz najnowsze artykuły