Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Reakcje w roztworach wodnych

Hydroliza soli

Reakcje hydrolizy soli - reakcje jonów niektórych soli z cząsteczkami wody prowadzące do utworzenia słabego elektrolitu. O odczynie decyduje składnik soli pochodzący z mocnego elektrolitu, a hydrolizie ulega ten jon, który pochodzi od elektrolitu słabego.

Na podstawie równania reakcji hydrolizy można określić odczyn wodnego roztworu soli, np.:

Sól mocnego kwasu HCl i słabej zasady Cu(OH)2 - CuCl2 reaguje z wodą, w wyniku czego powstaje HCl i Cu(OH)2 a zatem zapis cząsteczkowy reakcji hydrolizy CuCl2:

Hydroliza soli. Mocny elektrolit, słaby elektrolit.

W roztworze wodnym sól CuCl2 jako mocny elektrolit dysocjuje, a jej jony reagują z wodą. Powstający HCl jest również mocnym elektrolitem, a zatem w roztworze wodnym występuje w postaci jonów. Drugi z produktów reakcji Cu(OH)2 jako słaby elektrolit dysocjuje w niewielkim stopniu, a więc pozostaje w postaci cząsteczkowej (podobnie jak woda).

Otrzymujemy zapis jonowy reakcji hydrolizy:

Cu2+ + 2Cl- + 2H2O → Cu(OH)2 + 2H+ + 2Cl-

Jony chlorkowe (występujące po obu stronach równania) nie biorą udziału w reakcji, dlatego pomijamy je w równaniu i otrzymujemy skrócony zapis jonowy reakcji hydrolizy:

Cu2+ + 2H2O → Cu(OH)2 + 2H+

Jest to hydroliza kationowa, bo reakcji ulegają kationy. Powstający nadmiar jonów H+ powoduje odczyn kwasowy roztworu, a zatem możemy stwierdzić, że sole pochodzące od mocnych kwasów i słabych zasad hydrolizują z odczynem kwasowym.

Sól słabego kwasu H2CO3 i mocnej zasady NaOH - Na2CO3 reaguje z wodą, w wyniku czego powstaje H2CO3 i NaOH.

Zapis jonowy reakcji hydrolizy:

2Na+ + CO32- + 2H2O → 2Na+ + 2OH- + H2CO3

Mocne elektrolity w roztworze wodnym występują w postaci jonów, dlatego piszemy je w formie jonowej, jedynie słabe elektrolity (H2CO i H2O) zapisujemy w formie cząsteczkowej.

Zapis jonowy reakcji hydrolizy:

2Na+ + CO32- + 2H2O → 2Na+ + 2OH- + H2CO3

Jony, które nie biorą udziału w reakcji (powtarzają się po obu stronach równania) pomijamy w równaniu i otrzymujemy zapis jonowy skrócony:

Hydroliza soli.

Jest to hydroliza anionowa, bo reakcji ulegają aniony. Powstający nadmiar jonów OH- powoduje odczyn zasadowy roztworu, a zatem możemy stwierdzić, że sole pochodzące od słabego kwasu i mocnej zasady hydrolizują z odczynem zasadowym.

Sól słabego kwasu octowego CH3COOH i słabej zasady NH3 · H2O (amoniak) - CH3COONH4 reaguje z wodą, w wyniku czego powstaje CH3COOH i NH3 · H2O.

Zapis cząsteczkowy:

Hydroliza soli. Mocny elektrolit, słaby elektrolit.

W roztworze wodnym w postaci jonowej występuje jedynie mocny elektrolit, którym jest CH3COONH4 (octan amonu), wszystkie pozostałe elektrolity są słabe, a zatem zapiszemy je w postaci cząsteczkowej.

CH3COO- + NH4+ + H2O → CH3COOH + NH3 · H2O

Jest to hydroliza kationowo-anionowa, bo reakcji ulegają zarówno kationy, jak i aniony. Odczyn roztworu jest obojętny, gdyż moc powstających elektrolitów jest zbliżona (słaby kwas i słaba zasada). Możemy zatem stwierdzić, że sole pochodzące od słabego kwasu i słabej zasady hydrolizują z odczynem obojętnym.

Sól mocnego kwasu HCl i mocnej zasady NaOH - NaCl nie hydrolizuje, ponieważ jony pochodzące od mocnych elektrolitów nie reagują z wodą. W roztworze ustala się stan równowagi między jonami H+ i OH-, a zatem odczyn roztworu jest obojętny. Możemy więc stwierdzić, że sole pochodzące od mocnego kwasu i mocnej zasady nie hydrolizują, a odczyn ich wodnych roztworów jest obojętny.

Zadanie 1

Nie zapisując równań reakcji hydrolizy podaj, które z wymienionych soli hydrolizują i jaki odczyn będą miały ich wodne roztwory: (NH4)2SO4, K2SO4, K2CO3, K2S, NaNO3, CuCl2, (NH4)2CO3.

Rozwiązanie:

(NH4)2SO4 - sól mocnego kwasu H2SO4 i słabej zasady NH3 · H2O
hydrolizuje, odczyn kwasowy roztworu

K2SO4 - sól mocnego kwasu H2SO4 i mocnej zasady KOH
nie hydrolizuje, odczyn roztworu jest obojętny

K2CO3 - sól słabego kwasu H2CO3 i mocnej zasady KOH
hydrolizuje, odczyn zasadowy roztworu

K2S - sól słabego kwasu H2S i mocnej zasady KOH
hydrolizuje, odczyn zasadowy roztworu

NaNO3 - sól mocnego kwasu HNO3 i mocnej zasady NaOH
nie hydrolizuje, odczyn roztworu jest obojętny

CuCl2 - sól mocnego kwasu HCl i słabej zasady Cu(OH)2
hydrolizuje, odczyn kwasowy roztworu

(NH4)2CO3 - sól słabego kwasu H2CO3 i słabej zasady NH3 · H2O
hydrolizuje, odczyn obojętny roztworu

Zadanie 2

Podaj po dwa przykłady soli, których wodne roztwory mają odczyn:

a) kwasowy

b) zasadowy

c) obojętny

Rozwiązanie:

a) odczyn kwasowy mają wodne roztwory soli mocnych kwasów, np. HNO3, HCl i słabych zasad, np. Cu(OH)2, Zn(OH)2:

np. Cu(NO3)2 - azotan (V) miedzi (II)
ZnCl2 - chlorek cynku

b) odczyn zasadowy mają wodne roztwory soli słabych kwasów, np. H2S, H2CO3 i mocnych zasad, np. KOH, Ba(OH)2:

np. BaS - siarczek baru
K2CO3 - węglan potasu

c) odczyn obojętny mają wodne roztwory soli słabych kwasów, np. H2SO3, CH3COOH i słabych zasad, np. Sn(OH)2, Pb(OH)2:

np. SnSO3 - siarczan (IV) cyny (II)
(CH3COO)2Pb - octan ołowiu (II)

Zadanie 3

Napisz w formie jonowej i jonowej skróconej równania reakcji hydrolizy podanych soli. Określ odczyn ich wodnych roztworów:

a) siarczan (VI) glinu

b) azotan (III) sodu

c) siarczan (IV) amonu

d) węglan potasu

e) chlorek żelaza (II)

Rozwiązanie:

W jonowym zapisie równania zwracamy szczególną uwagę na ilość moli jonów powstających w wyniku dysocjacji mocnych elektrolitów: 1 mol Al2(SO4)3 w roztworze wodnym dysocjuje na 2Al3+ (2Al we wzorze) i 3SO42- (3 reszty kwasowe we wzorze), 3 mole H2SO4 dysocjują na 6H+ (3 mole · 2H we wzorze) i 3SO42- (3 mole · 1 reszta kwasowa we wzorze). Jony powtarzające się po obu stronach równania pomijamy i otrzymujemy... Powstały nadmiar jonów H+ powoduje odczyn kwasowy roztworu. Jony, które nie biorą udziału w reakcji (powtarzają się po obu stronach równania) pomijamy i otrzymujemy:Zapis jonowy reakcjihydrolizy siarczanu(VI) glinu. Zapis jonowy skrócony.Zapis jonowy reakcji hydrolizy azotanu(III) sodu. Zapis jonowy skrócony równania. Zapis jonowy reakcji hydrolizy siarczanu(IV) amonu. Roztwór ma odczyn prawie obojętny. Zapis jonowy reakcji hydrolizy węglanu potasu. Zapis jonowy skrócony. Powstały nadmiar jonów 2OH- powoduje odczyn zasadowy roztworu. Zapis jonowy reakcji hydrolizy chlorku żelaza(II). Zapis jonowy skrócony. Powstały nadmiar jonów H+ powoduje odczyn kwasowy roztworu. Powstały nadmiar jonów OH- powoduje odczyn zasadowy roztworu. Powtarzające się po obu stronach równania jony pomijamy w równaniu i otrzymujemy. Pomijamy w równaniu jony nie biorące udziału w reakcji i otrzymujemy.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Reakcje w roztworach wodnych

Zobacz podobne opracowania

  • Liceum
  • Chemia
  • Roztwory
  • Liceum
  • Chemia
  • Roztwory
  • Liceum
  • Chemia
  • Roztwory
  • Liceum
  • Chemia
  • Roztwory

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.