Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Stary człowiek przy moście (E. Hemingway)

Stary człowiek przy moście (E. Hemingway)

Czas i miejsce akcji

Akcja rozgrywa się w czasie wojny domowej w Hiszpanii, w Niedzielę Wielkanocną, 12 km od San Carlos (Hiszpania), przy pontonowym moście na rzece Ebro.

Bohaterowie

Stary samotny człowiek - pochodził z San Carlos. Tam żył samotnie, opiekując się zwierzętami. Musiał zostawić swoje dwie kozy, kota i cztery pary gołębi, ponieważ miasteczko miało być ostrzeliwane przez artylerię. Siedział przy drodze, obok mostu, zbierając siły do dalszej drogi. Cechy osobowości: łagodność, spokój, troska o zwierzęta, opiekuńczość. Przeżycia: strach (nie o siebie, ale o zwierzęta), rezygnacja, poddanie się, bezsilność, niepokój, smutek.

Żołnierz - prowadzi rozmowę ze staruszkiem, pyta go, dlaczego nie idzie dalej, i zachęca do wędrówki, bo obawia się o jego bezpieczeństwo. Żołnierz jest narratorem opowiadania (możemy go utożsamić także z autorem - biografia Hemingwaya).

Narracja

Jest prowadzona w pierwszej osobie, narratorem jest bohater opowiadania - młody żołnierz. Z jego relacji czytelnik dowiaduje się o wyglądzie i zachowaniu starego człowieka. Narrator nie komentuje ani nie ocenia, jego relacja jest sucha, prosta, rzeczowa, pozbawiona środków artystycznych.

Gatunek

Jest to opowiadanie. Występuje dwóch bohaterów, fabuła zawiera jeden wątek - los starego człowieka w czasie wojny. Właściwie brak akcji - treść opowiadania to dialog żołnierza ze staruszkiem. Autor użył krótkich zdań, najczęściej pytających i oznajmujących: „Nic nie mogłem dla niego zrobić. Była Niedziela Wielkanocna i faszyści nacierali w kierunku rzeki Ebro”. Taki język jest charakterystyczny dla reportażu. Pierwotnie opowiadanie to miało postać reportażu wojennego z wojny domowej w Hiszpanii, podczas której Hemingway pracował jako korespondent.

Kompozycja

Opowiadanie rozpoczyna opis wyglądu starego człowieka, główna część utworu to dialog między narratorem a staruszkiem. Ostatni akapit wypełnia krótkie podsumowanie: wobec kataklizmu wojny człowiek jest bezsilny.

Plan wydarzeń

1. Przeprawa przez most na rzece Ebro.

2. Żołnierski nadzór.

3. Stary człowiek siedzący przy moście.

4. Rozmowa żołnierza ze starcem.

5. Opowieść staruszka o zwierzętach.

6. Rezygnacja starego samotnego człowieka, dla którego wojna oznacza zagładę.

Streszczenie

Przy drodze, obok pontonowego mostu na rzece Ebro, siedział stary człowiek w zakurzonym ubraniu i okularach w stalowej oprawie. Po moście poruszały się wozy, ciężarówki, mężczyźni, kobiety i dzieci. Jeden z żołnierzy przekroczył most, zbadał przyczółek i powrócił. Zauważył, że starzec ciągle siedzi przy moście. Nawiązał z nim rozmowę, pytając, skąd jest. Usłyszał, że człowiek pochodzi z miasteczka San Carlos, gdzie opiekował się zwierzętami. Jego zwierzęta to dwie kozy, kot i cztery pary gołębi. Musiał je zostawić w miasteczku i odejść, bo zbliżała się artyleria. W rozmowie z żołnierzem wyrażał swą troskę o zwierzęta, które były jego jedyną rodziną. Pocieszał się, że kot da sobie radę, gołębie odfruną, bo przed odejściem otworzył gołębnik. Martwił się o kozy i o to, co zrobią, gdy ruszy artyleria. Żołnierz powiedział, że zwierzęta jakoś przeżyją, i zachęcił człowieka do ruszenia w drogę. Stary próbował wstać, zachwiał się i znów usiadł. Był bardzo zmęczony. Obserwujący go żołnierz nie mógł mu w niczym pomóc, myślał o natarciu faszystów w kierunku rzeki.

Problematyka

Ponadczasowy wymiar opowiadania, jego antywojenna wymowa

Wydarzenia z opowiadania rozgrywają się w czasie wojny, i to, co się dzieje na moście rzeki Ebro, jest typowe dla czasu walki. Ludzie ewakuują się z zagrożonych miejsc, wojsko zabezpiecza teren i obserwuje ruchy nieprzyjaciela. Typowa jest też sytuacja człowieka, który opuścił swe rodzinne miasteczko i zwierzęta, aby ratować życie.

Problemy przedstawione w utworze Hemingwaya dotyczą jednak nie tylko konkretnego człowieka, ale mają wymiar uniwersalny (ponadczasowy, ogólnoludzki). Zawsze samotny, zmęczony życiem stary człowiek czuje się zagrożony i bezradny, gdy musi opuścić miejsce, w którym żył. „Nie przesadza się starych drzew” głosi mądre porzekadło. Dodać można, że nie pozbawia się starego człowieka tego, co kocha i czym się zajmuje, ponieważ stanowi to sens ostatnich chwil jego życia. Opowiadanie w piękny sposób ukazuje stosunek człowieka do zwierząt. Opuścił je, bo został do tego zmuszony, ale martwi się o nie jak o najbliższe sobie istoty, bo nie ma rodziny. Wierzy, że zwierzęta dadzą sobie radę, ale najchętniej, wbrew własnemu bezpieczeństwu, powróciłby do nich, bo są ważniejsze od życia.

Opowiadanie ma jednoznacznie antywojenną wymowę. Wojna to zagłada, cierpienie, śmierć ludzi, którzy nie interesują się polityką i chcą tylko wieść spokojne życie, co jest podstawowym prawem człowieka.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.