Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
Rolnictwo średniowieczne nie znało środków chemicznych (nawozy, środki ochrony roślin), jakimi posługujemy się współcześnie. Aby użyźnić glebę, stosowano metodę trójpolową (trójpolówkę): gdy jedna część ziemi leżała odłogiem (nie była obsiewana) i „wypoczywała”, części pozostałe obsiewano zbożem (jedną ozimym - sianym jesienią, drugą jarym - sianym na wiosnę). W kolejnym sezonie odłogiem leżała inna część, a pozostała ziemia była uprawiana.
| Metoda trójpolówki | |||
|---|---|---|---|
| pole pierwsze | pole drugie | pole trzecie | |
| rok pierwszy | jare | ozime | ugór |
| rok drugi | ugór | jare | ozime |
| rok trzeci | ozime | ugór | jare |
Cykl prac rolniczych uzależniony był od pór roku. Na wiosnę przygotowywano ziemię do zasiewów, wykonywano orkę za pomocą radła ciągniętego przez parę wołów. Radło wykonane było z drewna, a jego zaostrzona część, spulchniająca ziemię (radlica), była drewniana lub metalowa. Orka pługiem była znacznie głębsza i dokładniejsza niż radłem. Spulchnioną dzięki tej pracy ziemię ręcznie zasiewano zbożem, a następnie za pomocą bron przykrywano wysiane ziarno cienką warstwą gleby. W lecie dojrzałe zboża żęto sierpami. Słomę, która została na polu, palono, aby popiół użyźnił glebę. Zboże powiązane w snopy było zwożone do gospodarstwa, gdzie za pomocą cepów odbywała się młócka. Ziarno mielono następnie w żarnach na mąkę, plewy służyły jako pasza dla zwierząt domowych, słoma natomiast służyła jako ściółka lub wyrabiano z niej maty.
Od XII wieku rozpowszechniły się młyny, które stopniowo zaczęły zastępować żarna.
Większość narzędzi domowych chłopi wykonywali samodzielnie. W domowych warsztatach tkackich wyrabiali odzież, wypalali gliniane misy i naczynia, wytwarzali drewniane narzędzia i sprzęty domowe (brony, pługi, beczki, skrzynie, ławy itp.).
W Polsce klimat w średniowieczu był o kilka stopni cieplejszy niż dzisiaj. Również wilgotność powietrza była większa. Kraj jednak uznawany był przez przybyszów z południa i zachodu Europy za zimny i ponury. Warunki klimatyczne decydowały o charakterze upraw. Uprawiano następujące zboża: żyto, owies, jęczmień i proso. W przydomowych ogródkach sadzono groch, bób, soczewicę, len, konopie, mak, marchew, ogórki, koper, cebulę, kapustę oraz potrzebny do wyrobu piwa chmiel. W sadach uprawiano drzewa owocowe: jabłonie, grusze, śliwy, czereśnie, a nawet brzoskwinie. W X wieku zaczęto zakładać winnice. Winną latorośl uprawiano pod okiem cudzoziemskich specjalistów, na obszarach, gdzie klimat był łagodny i żyzne gleby.
Chłopi średniowieczni oprócz uprawy roli zajmowali się również innymi pracami. Zbierali w lasach jagody i grzyby, podbierali miód dzikim pszczołom, zastawiali sidła na drobną zwierzynę (prawo do polowania na grubego zwierza było zastrzeżone dla władców i możnych panów). W każdym gospodarstwie znajdowały się również zwierzęta domowe. Hodowano woły i konie (siła pociągowa), krowy, świnie, kozy, owce (dostarczające mleka, mięsa i skór). Hodowano również drób i łowiono ryby.
Czy wiesz, że...
Dzisiaj najwięcej śladów średniowiecznego osadnictwa możemy odnaleźć w nazwach miejscowości. Miejsca, gdzie pola powstawały metodą żarową (karczowanie puszczy i użyźnianie ziemi popiołem z wypalonego lasu) nazywano łazami. Dziś wiele miejscowości w naszym kraju ma nazwę Żary, Łazy lub Łaziska. Kilka wsi, będących w najbliższym sąsiedztwie zorganizowanych było w opole - stąd np. pochodzi nazwa znanego z festiwali miasta na Śląsku. Inne nazwy wywodzą się od zajęcia ludności danego obszaru: Koniary były wsią, gdzie hodowano konie, w Winiarach zapewne uprawiano winną latorośl.
Pogłębiaj wiedzę w temacie: W chłopskiej chacie
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
