Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz dział

Polacy i sprawa polska w czasie I wojny światowej

Polskie organizacje wojskowe

W czerwcu 1908 r. z inicjatywy Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego działacze Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej powołali tajny Związek Walki Czynnej, którego celem było odzyskanie niepodległości.

Już od 1910 r. powstawały w Galicji tajne i jawne organizacje wojskowe - Drużyny Strzeleckie, Związek Strzelecki, Drużyny Bartoszowe (skupiały one 10 tys. młodych ludzi) - w wypadku wojny miały być oddziałami polskimi.

Komendantem Głównym organizacji strzeleckich został Józef Piłsudski. W obliczu zbliżającej się wojny Piłsudski ogłosił, w 1914 roku mobilizację organizacji strzeleckich, z których sformował oddział zwany Pierwszą Kompanią Kadrową. 6 VIII 1914 roku oddział ten wkroczył do Królestwa Polskiego celem wywołania powstania przeciw Rosji. Plany nie powiodły się.

27 VIII 1914 Naczelne Dowództwo wojsk austro-węgierskich powołało do życia Legiony Polskie (planowano utworzyć Legion Zachodni - Kraków i Legion Wschodni - Lwów). Jednak w wyniku działań wojennych i propagandy polityków endecji nie doszło do złożenia przysięgi przez żołnierzy Legionu Wschodniego. Żołnierzy Legionu Wschodniego ewakuowano na Podkarpacie (część wcielono do II Brygady Legionów, a część do armii austriackiej).

W grudniu 1914 r. została utworzona I Brygada Legionów Polskich - dowodził nią J. Piłsudski, oddział ten walczył na froncie wschodnim do 1916 r. Później został przerzucony na Wołyń, gdzie stoczył ostatnią bitwę pod Kontiuchnówką. Piłsudski dał się poznać jako doskonały dowódca.

Polska Organizacja Wojskowa - utworzył ją na polecenie Piłsudskiego Tadeusz Żuliński w sierpniu 1914 roku. Działała w konspiracji na terenie Królestwa Polskiego, a później na terenie Rosji. Celem jej było zdobycie niepodległości Polski drogą walki zbrojnej. Oddział Lotny POW wykonywał akcje dywersyjne, przekazywał zdobyte informacje wojskowe do sztabu I Brygady.

W październiku 1914 r. - Legion Puławski - utworzony w Puławach. Była to jednostka, której nadano początkowo prawa oddziału regularnej armii, gwarantowano dowództwo polskie i polski charakter jednostki. Zapewniano, że Legion nie będzie użyty w walkach przeciw Legionom Polskim w służbie austriackiej. Pod koniec 1915 r. został zasilony Polakami i przekształcony w Brygadę Strzelców Polskich.

1915 r. II Brygada Legionów Polskich - walczyła w Karpatach (dlatego nazwano ją Karpacką), wsławiła się szarżą pod Rokitną. Pod dowództwem Józefa Hallera skierowana na front nad rzekę Styr.

III Brygada Legionów - dowodził nią płk. Stanisław Szeptycki, walczyła nad rzeką Styr.

Podsumowanie:

1908 r. - Związek Walki Czynnej.

1910 r.

Tajne i jawne organizacje paramilitarne w Galicji (Drużyny Strzeleckie, Związek Strzelecki, Drużyny Bartoszowe), które w wypadku wojny miały być kadrą dla przyszłej armii.

1914 r.

Pierwsza Kompania Kadrowa - sformowana przez Józefa Piłsudskiego.

Legiony Polskie - Wschodni i Zachodni utworzone przez Naczelny Komitet Narodowy (najwyższa instancja w zakresie wojskowej, skarbowej i politycznej organizacji sił polskich) za zgodą naczelnego dowództwa austro-węgierskiego.

Polska Organizacja Wojskowa - utworzona na polecenie Józefa Piłsudskiego przez Tadeusza Żulińskiego; w październiku z połączenia Drużyn Strzeleckich i Związku Strzeleckiego.

Legion Puławski utworzony w Puławach - będący wojskowym zapleczem orientacji narodowej - endecji (w 1915 roku został przekształcony w Brygadę Strzelców Polskich).

1915 r.

II Brygada Legionów Polskich - walczyła w Karpatach Wschodnich, pod dowództwem gen. Józefa Hallera; została połączona z całością sił legionowych i toczyła walki pozycyjne nad Styrem.

III Brygada Legionów Polskich (dowódca płk Stanisław Szeptycki utworzona we wrześniu).

1917 r.

Legiony Polskie włączone w maju w skład Polskiej Siły Zbrojnej utworzonej pod patronatem Tymczasowej Rady Stanu.

„Kryzys przysięgowy” (lipiec). W lipcu 1917 r. Piłsudski wezwał swoich legionistów do odmówienia złożenia przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier. Legionistów I i III Brygady (obywateli austriackich) wcielono do armii Austro-Węgier, pozostałych internowano. Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali uwięzieni w twierdzy wojskowej w Magdeburgu.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.