Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Od monarchii stanowej do absolutnej

Absolutyzm we Francji w XVII wieku

Francja po wojnach domowych i religijnych XVI w. była osłabiona i zniszczona gospodarczo. Uspokojenie i próby odnowienia sytuacji gospodarczej i politycznej przypadły na lata rządów króla Henryka IV Burbona (1595-1610).

Za panowania jego syna i następcy - Ludwika XIII (1610-1643) - kontynuowany był proces wzmacniania władzy królewskiej. Wykonawcą woli króla był kardynał de Richelieu. Stał się on zwolennikiem wzmocnienia władzy królewskiej kosztem ograniczenia praw stanów, a zwłaszcza arystokracji i szlachty. W celu ugruntowania władzy monarszej wydany został zakaz pojedynków i posiadania zamków obronnych wewnątrz Francji. Jednym z celów polityki centralizacji państwa było ograniczenie praw i przywilejów dla hugenotów, dążenie do odebrania im tzw. miejsc bezpieczeństwa. Doprowadziło to w 1627 r. do buntu hugenotów wspieranych przez Anglię w twierdzy La Rochelle. Po rocznym oblężeniu opór został złamany, pokój z hugenotami odebrał im miejsca bezpieczeństwa.

Wszelkie bunty i opozycja były dławione siłą. Kardynał Richelieu, w celu wzmocnienia władzy królewskiej i centralizacji państwa, likwidował odrębności prowincji. W polityce zagranicznej dążył do osłabienia wpływów habsburskich. W realizacji tych celów narzędziem była rozbudowywana armia i flota wojenna. Dostrzegając korzyści płynące z handlu rozbudowywał także flotę handlową, dbał o rozwój kolonii francuskich, zwłaszcza w Kanadzie. Dla zrealizowania tak wielkich planów niezbędne były pieniądze, które kardynał uzyskiwał z odpowiednio prowadzonej polityki gospodarczej. Nałożył bardzo wysokie podatki rujnujące przede wszystkim ludność chłopską. Pod koniec życia kardynała Richelieu wybuchały lokalne powstania chłopskie, spiski możnych i arystokracji - zostały jednak szybko wykryte i zlikwidowane.

Wystąpienia były momentem kryzysu państwa absolutnego. Został on przełamany i przezwyciężony za panowania następcy - Ludwika XIV Wielkiego (1643-1715). W imieniu małoletniego władcy rządy sprawowała regencja z następcą Richelieu i pierwszym ministrem kardynałem Juliuszem Mazarinim na czele. Wobec rządów regencji, a zwłaszcza Mazarniego, zawiązała się opozycja starej szlachty rodowej i arystokracji (noblesse d’épée), przedstawicieli nowej szlachty (noblesse de robe) i mieszczaństwa. Tzw. frondy: parlamentarna i książąt, czyli wojny domowe z lat 1648-1653, doprowadziły do zwycięstwa kardynała Mazariniego i idei rządów absolutnych króla.

Od 1661 r., czyli od objęcia bezpośrednich rządów króla Ludwika XIV, nastąpił okres utrwalenia się rządów absolutnych we Francji. W ciągu 72 lat panowania władcy Francja stała się pierwszą potęgą w Europie i monarchią absolutną, na której wzorowali się inni władcy.

Cechami charakterystycznymi rządów absolutnych króla-słońce było:

- odsunięcie od władzy starej szlachty rodowej, arystokracji, książąt z rodziny królewskiej i duchowieństwa (teraz pełnili funkcje reprezentacyjne);

- dopuszczenie do współrządów szlachty urzędniczej i mieszczan (kariera zależna od woli monarchy - siła i podpora rządów absolutnych);

- wprowadzenie scentralizowanej, poddanej woli władcy nowoczesnej, administracji - hierarchizacja, pełne podporządkowanie, rady królewskie podporządkowane władcy, podobnie wszyscy najwyżsi urzędnicy: kanclerz, generalny kontroler finansów i sekretarze stanu;

- oparcie administracji lokalnej na intendentach mianowanych na określony czas przez króla - wynagradzanie przez władcę, w pełni od niego zależni;

- niezwoływanie przedstawicielstwa stanowego tzw. Stanów Generalnych, Stany Prowincjonalne utraciły całkowicie znaczenie;

- powołanie wszechwładnej policji, podporządkowanej królowi, na czele której stanął Mikołaj de La Reynie - tłumienie buntów, dławienie opozycji i osób niewygodnych dla króla na mocy listów królewskich (lettre de cachet).

Gospodarką Francji zajmował się Jan Baptysta Colbert, prowadząc politykę merkantylistyczną. Dbał o zachowanie dodatniego bilansu handlowego w imporcie i eksporcie towarów do Francji, rozwijał i zakładał manufaktury, produkujące towary dotąd sprowadzane z zagranicy; chronił rynek wewnętrzny, nakładając wysokie cła i opłaty na towary sprowadzane; wspierał rozwój handlu i kolonii.

Król w polityce centralizacji i ujednolicenia państwa zmierzał do podporządkowania sobie kwestii religijnych. Stał na czele kościoła francuskiego, samodzielnie decydując o obsadzie najwyższych stanowisk kościelnych. W 1685 r. zniósł edykt nantejski - świątynie hugenockie miały być zniszczone, a protestanci mieli przejść na katolicyzm lub opuścić Francję.

Za Ludwika XIV wojsko osiągnęło stan w warunkach pokojowych 200 tys. żołnierzy a w czasie wojny nawet 280 tys. Rozbudowana została flota wojenna, powstały nowe porty wojenne w Tulonie, Breście i Rochefort - rozbudowana armia pochłaniała ogromne kwoty. Dysponując świetnie wyszkoloną i tak liczną armią Ludwik XIV prowadził wojny z sąsiadami. Do Francji przyłączone zostały nowe ziemie:

- pokój westfalski z 1648 r. potwierdzał przynależność do Francji miast Metz, Toul, Verdun, części Alzacji, 10 miast w Rzeszy i twierdzy Brisach, a we Włoszech ważnej twierdzy Pignerol;

- po wojnie z Hiszpanią i zawarciu pokoju pirenejskiego w 1659 r. do Francji przyłączone zostały hrabstwa Artois, Hainaut w Niderlandach i Rousillion w Pirenejach;

- w latach 70. hrabstwo Franche-Comté i Flandria, a w latach 80. Strasburg i reszta Alzacji;

- w konsekwencji wojny o sukcesję hiszpańską 1701-1713 wnuk Ludwika XIV, Filip d’Anjou został królem Hiszpanii, jednak Francja wyszła z wojny z wielkimi długami wojennymi i zrujnowana gospodarczo.

Kultura i sztuka miały i były na usługach władcy, uświetniając wielki dwór a przede wszystkim samą osobę władcy. Dwór rezydujący we wspaniałym Wersalu był centrum państwa. Król był mecenasem artystów, architektów, poetów i literatów (Corneille, Racine, La Fontaine czy Molier). Dwór francuski był niedościgłym wzorem dla innych monarchów, a kultura francuska rzucała wspaniały blask na Europę. Król Ludwik XIV nazywał siebie królem-słońce (symbolem jego panowania było słońce). Przypisuje mu się powiedzenie państwo - to ja” (L’état c’est moi).

Zobacz podobne opracowania

  • Liceum
  • Historia
  • Historia powszechna
  • Liceum
  • Historia
  • Historia powszechna
  • Liceum
  • Historia
  • Historia powszechna
  • Liceum
  • Historia
  • Historia powszechna

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.