Powstanie monarchii stanowej i parlamentów, czyli przedstawicieli stanów, ma związek z wykształceniem w XII i XIII w. w średniowiecznej Europie stanów. Wpływ na to miały zmiany społeczne, polityczne i ekonomiczne zachodzące w tym okresie. Powstały cztery stany: duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo i chłopi. Różniły się pozycją, jaką zajmowali członkowie w państwie, zakresem praw, przywilejów, posiadanym majątkiem, ziemią, itd. Powstanie parlamentów, które współrządziły z władcą państwem, wiąże się w pierwszej kolejności z Anglią i Francją.
Powstanie parlamentu w Anglii jest związane z osłabieniem pozycji władców w wyniku walki z Francją i powstaniem opozycji baronów:
Zapamiętaj!
W 1265 r. został zwołany parlament, który po latach podzielił się na dwie izby: izba gmin - po dwóch przedstawicieli szlachty z hrabstwa i mieszczan miast królewskich, izba lordów - dziedziczni wielcy baronowie duchowni i świeccy. Wydarzenie to uznaje się za początek parlamentu w Anglii - przedstawiciele trzech stanów - rycerstwa, duchowieństwa i mieszczaństwa. Ostatecznie skład i kompetencje parlamentu ukształtowały się w XIV i XV w.
Uprawnienia parlamentu angielskiego:
We Francji pod rządami króla Ludwika IX Świętego (1226-1270) nastąpiły poważne zmiany. Wzmocnieniu uległ autorytet króla i Francji w Europie. Zreformowany został zarząd domeną królewską, administracja, system militarny państwa. Zawarty w Paryżu w 1259 r. pokój francusko-angielski, dzięki któremu w rękach angielskich znalazło się jedynie księstwo Gujenny, utwierdził znaczenie władcy i podniósł prestiż tego państwa w Europie. Wnuk Ludwika IX, król Filip IV Piękny (1285-1314) podjął szeroką akcję scalania ziem francuskich. Potrzebował na to ogromnych ilości pieniędzy. Opodatkował Kościół francuski, co wywołało sprzeciw papieża Bonifacego VIII. We Francji rozdmuchane zostały nastroje antypapieskie. W odpowiedzi papież nakazał przybyć królowi na synod. Filip IV Piękny, dla wzmocnienia swojego stanowiska w konflikcie, odwołał się do przedstawicieli całego społeczeństwa francuskiego.
Zapamiętaj!
W 1302 r. król zwołał tzw. Stany Generalne, członków kurii królewskiej (dostojników duchownych i świeckich korony) i przedstawicieli niektórych miast Francji. Dało to początek przedstawicielstwu społeczeństwa we Francji.
Stany Generalne, jako organ centralny, i Stany Prowincjonalne (dla każdej prowincji osobne):
W czasie wojny stuletniej nastąpił wzrost znaczenia Stanów Generalnych, ale od końca XV w. ich znaczenie, wobec wzmocnienia władzy królów, systematycznie słabło. Parlament we Francji był również organem sądowniczym. Wykształcił się z Rady Królewskiej, zasiadali w nim legiści - prawnicy. Od początku XIV w. był najwyższym sądem królewskim, zbierał się regularnie, obradował w swojej siedzibie na wyspie Cité w Paryżu. Był najwyższym sądem dla możnych - Sąd Parów. W XIV w. Parlament uzyskał częściowe kompetencje ustawodawcze - rejestrował ustawy królewskie, jego znaczenie wzrosło.
Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG
Autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A Sabak, D. Stopka, A Szostak, D. Pietrzyk, A. Popławska, E. Seweryn, M. Zagnińska, J. Paciorek, E. Lis, M. D. Wyrwińska, A Jaszczuk, A Barszcz, A. Żmuda, K. Stypinska, A Radek, J. Fuerst, C. Hadam, I. Kubowia-Bień, M. Dubiel, J. Pabian, M. Lewcun, B. Matoga, A. Nawrot, S. Jaszczuk, A Krzyżek, J. Zastawny, K. Surówka, E. Nowak, P. Czerwiński, G. Matachowska, B. Więsek, Z. Daszczyńska, R. Całka
Zgodnie z regulaminem serwisu www.opracowania.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora jest niedozwolone.
Ciekawostki (0)
Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.