Wybierz dział

Rozkwit średniowiecza – Anglia i Francja jako monarchie stanowe

Rozkwit średniowiecza – Anglia i Francja jako monarchie stanowe

Powstanie monarchii stanowej i parlamentów, czyli przedstawicieli stanów, ma związek z wykształceniem w XII i XIII w. w średniowiecznej Europie stanów. Wpływ na to miały zmiany społeczne, polityczne i ekonomiczne zachodzące w tym okresie. Powstały cztery stany: duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo i chłopi. Różniły się pozycją, jaką zajmowali członkowie w państwie, zakresem praw, przywilejów, posiadanym majątkiem, ziemią, itd. Powstanie parlamentów, które współrządziły z władcą państwem, wiąże się w pierwszej kolejności z Anglią i Francją.

Powstanie parlamentu w Anglii jest związane z osłabieniem pozycji władców w wyniku walki z Francją i powstaniem opozycji baronów:

Zapamiętaj!

W 1265 r. został zwołany parlament, który po latach podzielił się na dwie izby: izba gmin - po dwóch przedstawicieli szlachty z hrabstwa i mieszczan miast królewskich, izba lordów - dziedziczni wielcy baronowie duchowni i świeccy. Wydarzenie to uznaje się za początek parlamentu w Anglii - przedstawiciele trzech stanów - rycerstwa, duchowieństwa i mieszczaństwa. Ostatecznie skład i kompetencje parlamentu ukształtowały się w XIV i XV w.

Uprawnienia parlamentu angielskiego:

Struktura i uprawnienia parlamentu angielskiego. Parlament angielski – dawna rada królewska, reprezentacja uprzywilejowanych stanów, ukształtowany w 1265 roku. Król - stanowisko równorzędne z Izbą Lordów, dziedziczne. Izba Lordów (wyższa) – biskupi i arcybiskupi, wasalowie – parowie, wyższa szlachta; lordowie. Izba Gmin (niższa) – po 2 przedstawicieli - rycerstwa z hrabstwa, przedstawiciele uprzy- wilejowanych miast królewskich. Uprawnienia parlamentu: – ogólnopaństwowe (uchwalanie petycji, wniosków do króla), sądowe (w późniejszym okresie Izba Lordów jako najwyższa instancja sądownicza, początkowo z królem), finansowe (wydawanie zgody na nakładanie podatków).

We Francji pod rządami króla Ludwika IX Świętego (1226-1270) nastąpiły poważne zmiany. Wzmocnieniu uległ autorytet króla i Francji w Europie. Zreformowany został zarząd domeną królewską, administracja, system militarny państwa. Zawarty w Paryżu w 1259 r. pokój francusko-angielski, dzięki któremu w rękach angielskich znalazło się jedynie księstwo Gujenny, utwierdził znaczenie władcy i podniósł prestiż tego państwa w Europie. Wnuk Ludwika IX, król Filip IV Piękny (1285-1314) podjął szeroką akcję scalania ziem francuskich. Potrzebował na to ogromnych ilości pieniędzy. Opodatkował Kościół francuski, co wywołało sprzeciw papieża Bonifacego VIII. We Francji rozdmuchane zostały nastroje antypapieskie. W odpowiedzi papież nakazał przybyć królowi na synod. Filip IV Piękny, dla wzmocnienia swojego stanowiska w konflikcie, odwołał się do przedstawicieli całego społeczeństwa francuskiego.

Zapamiętaj!

W 1302 r. król zwołał tzw. Stany Generalne, członków kurii królewskiej (dostojników duchownych i świeckich korony) i przedstawicieli niektórych miast Francji. Dało to początek przedstawicielstwu społeczeństwa we Francji.

Stany Generalne, jako organ centralny, i Stany Prowincjonalne (dla każdej prowincji osobne):

W czasie wojny stuletniej nastąpił wzrost znaczenia Stanów Generalnych, ale od końca XV w. ich znaczenie, wobec wzmocnienia władzy królów, systematycznie słabło. Parlament we Francji był również organem sądowniczym. Wykształcił się z Rady Królewskiej, zasiadali w nim legiści - prawnicy. Od początku XIV w. był najwyższym sądem królewskim, zbierał się regularnie, obradował w swojej siedzibie na wyspie Cité w Paryżu. Był najwyższym sądem dla możnych - Sąd Parów. W XIV w. Parlament uzyskał częściowe kompetencje ustawodawcze - rejestrował ustawy królewskie, jego znaczenie wzrosło.

Zobacz podobne opracowania

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.