Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Quo vadis (H. Sienkiewicz)

Quo vadis (H. Sienkiewicz)

Geneza i tytuł powieści

Inspiracją do powstania dzieła stało się malarstwo: na kilka lat przed powieścią Sienkiewicza, Henryk Siemiradzki stworzył głośne płótna: Pochodnie Nerona oraz Orgię rzymską, a sam malarz w czasie pobytu pisarza w Rzymie pełnił rolę jego przewodnika.

Innym źródłem była antyczna historiografia - Roczniki Tacyta oraz Żywoty cezarów Swetoniusza, a także naukowe opracowania poświęcone początkom chrześcijaństwa oraz schyłkowi wyrafinowanej kultury starożytnego Rzymu (np. studium K. Morawskiego Petroniusz - Arbiter z 1894 r.).

Odrębną grupę inspirujących Sienkiewicza opracowań naukowych stanowią artykuły poświęcone ziemiom słowiańskim w czasach Cesarstwa Rzymskiego. Przykładem są wywody W. Kętrzyńskiego o Słowianach, m.in. Lygach, których historyk uznał za lud mieszkający między Odrą z Wisłą (1868).

Tytuł powieści bezpośrednio związany z motywem spotkania św. Piotra z Jezusem, nawiązuje do rzymskiej tradycji i kaplicy upamiętniającej wydarzenie poprzedzające męczeńską śmierć apostoła.

Qvo vadis (z jęz. łac.) znaczy „dokąd idziesz?”. W tradycji chrześcijańskiej przyjęto, że tymi słowami zwrócił się Piotr, uciekający z Rzymu z powodu prześladowań chrześcijan, do Chrystusa spotkanego na drodze.

Czas i miejsce akcji

Akcja powieści rozgrywa się w latach 63-64 n.e., zaś epilog przypada na rok 66, jest to data śmierci cesarza rzymskiego - Nerona. Miejscem akcji większości wydarzeń powieściowych jest Rzym.

Bohaterowie

Świat pogański

Petroniusz - wykwintny i elegancki patrycjusz, nazywany „arbiter elegantiarum” (wzór wykwintu, dobrego smaku, wyrocznia w sprawach mody), ma nieskazitelne maniery, jest doradcą samego Nerona w sprawach gustu. Jego zdanie liczy się także w sprawach sztuki, zwłaszcza poezji i aktorstwa (Neron uważa się za geniusza w tych dziedzinach). Niegdyś Petroniusz był rządcą Bitynii.

Z dystansem i ironią (drwiną) traktuje otoczenie, właściwie ocenia dzieła Nerona, ale potrafi to ukryć, schlebia cezarowi, choć trzeba przyznać, że panuje nad jego szaleństwem i czasem udaje mu się złagodzić wybuchy Nerona. Nikomu się nie podporządkowuje. Jest bardzo bogaty, stać go na obojętność i stoicki spokój wobec ludzi i problemów. Interesuje się sztuką, uwielbia piękno. Otacza się zbytkiem i pięknymi przedmiotami, ma czterystu niewolników, o których mówi „piękne ciała”. Jest tolerancyjny wobec innych, przenikliwy. Zdaje sobie sprawę, że jest świadkiem upadku potęgi Rzymu, wie, że jego świat odchodzi w przeszłość. Ceni wygody i luksus. Nie znosi widoku krwi. Nie wierząc w bogów, wyznaje religię piękna.

Marek Winicjusz - młody patrycjusz, żołnierz, przyjaciel Pertoniusza. Reprezentuje ideał męskiej urody: wysoki, harmonijnie zbudowany, muskularny, wprawia w zachwyt samego „arbitra elegantiarum”.

Wesoły, towarzyski, chętnie bierze udział w zabawach w pałacu Nerona, lubi kobiety, ale nie ceni miłości, dopóki nie spotyka Ligii. Zresztą początkowo nie kocha jej, ale pożąda. Jest porywczy, skory do gniewu, niecierpliwy. Przyzwyczajony do tego, że każda jego zachcianka zostaje natychmiast spełniona, nie może zrozumieć, dlaczego Ligia mu się opiera. Uważa, że wszystko, nawet miłość, można kupić. Jest bardzo pewny siebie, uważa się za niezwyciężonego. Pod wpływem ukochanej kobiety przeżywa przemianę wewnętrzną.

Po przyjęciu religii chrześcijańskiej usposobienie Winicjusza ulega zmianie: staje się opanowany, spokojny, cierpliwy, skłonny do refleksji, myśli o Ligii jak o ukochanej kobiecie, nie jako o obiekcie pożądania. Zmienia się jego światopogląd - zaczyna inaczej myśleć o śmierci, ceni teraz wartości takie jak: prawość, dobroć, miłosierdzie, pokora.

Neron, czyli Nero Claudius Caesar Ahenobarbus - postać historyczna, cezar rzymski w latach 37-68, znany z okrucieństwa, prawdopodobnie był chory psychicznie. W powieści ma rysy szaleńca, jest niespełnionym, pozbawionym talentu artystą i okrutnym, bezwzględnym, nieobliczalnym człowiekiem.

Chilon Chilonides - Eunice przedstawia go jako „lekarza, mędrca i wróżbitę, który umie czytać w losach ludzkich i przepowiadać przyszłość”; pochodzi z Mezembrii, jest Grekiem. Chilonides ma niechlujny i odrażający wygląd. Jest sprytnym i przebiegłym człowiekiem, wobec mniej znaczących od siebie jest groźny i lekceważący, wobec silniejszych stosuje niezawodną broń - pochlebstwo. Potrafi zachowywać się uniżenie, udawać całkowite podporządkowanie. W rzeczywistości myśli tylko o własnych korzyściach. Jest inteligentny, w towarzystwie potrafi być błyskotliwy. Jego wypowiedzi są świadectwem oczytania i orientacji w sprawach politycznych i społecznych, a także w sztuce i filozofii. Dowcipem zachwyca samego Petroniusza. Swoją rolę określa tak: „Wiedzieć wszystko i służyć nowinami tym, którzy ich pragną”.

Akte - dawna kochanka Nerona, przed którą schylały się kiedyś głowy najwyższych rzymskich dostojników. Jest dobra, uczciwa, cicha i skromna.

Poppea Sabina - żona Nerona, „jedna z najniegodziwszych w świecie kobiet”, uważana przez chrześcijan za „wcielenie zbrodni i zła”. Jest niezwykle piękną i niebezpieczną kobietą, w pełni podporządkowała sobie Nerona.

Eunice - niewolnica Petroniusza „złotowłosa Greczynka”, piękna i dobra, bezgranicznie zakochana w swoim panu, który jest wobec niej całkowicie obojętny. W końcu jednak wzrusza go oddanie i szczere uczucie niewolnicy, docenia wartość prawdziwej miłości i Eunice zostaje jego szczęśliwą kochanką. Do końca pozostaje wierna Petroniuszowi, umiera wraz z nim.

Tygellin - rywal Petroniusza w pozyskaniu łask Nerona. Jest bezwzględny i okrutny, zazdrosny i zawistny. Brak mu inteligencji, dowcipu, błyskotliwości. Jest jednym z największych prześladowców chrześcijan. Torturuje Chilonidesa. Potrafi być niebezpieczny, jest nieobliczalny, gotowy na wszystko, aby „zabawić” cezara. Jest jedną z najbardziej negatywnych postaci powieści.

Świat chrześcijański

Ligia Kallina - córka króla Ligów, rzymska zakładniczka, wychowana w domu Aulusa Plaucjusza i traktowana jak córka. Jest niezwykle piękna i zgrabna. Ma alabastroworóżaną cerę i długie kręcone blond włosy. Cicha, skromna, mądra, wesoła, wśród swojej rodziny i przyjaciół czuje się swobodnie, wśród obcych jest nieśmiała i skrępowana. Ligia jest nieskazitelnie dobrą, uczciwą, szlachetną dziewczyną, uosobieniem piękna i niewinności. Jest chrześcijanką, spełnia wszystkie założenia swej religii: jest pokorna, uległa, posłuszna wobec nakazów apostołów, dobra wobec innych, umie przebaczać nawet wrogom, czego Winicjusz nie może pojąć. Ligia głęboko wierzy i ufa Bogu. Winicjusz zaczyna ją w końcu traktować jak „nadziemską istotę”. Jest wzruszająco odważna, kiedy przed spodziewaną śmiercią żegna się z ukochanym. Myśli o nim, prosi, by nie porzucał religii chrześcijańskiej. Kocha go bezgranicznie. W najtrudniejszej chwili pożegnania mówi: „Jam żona twoja!”.

Ursus, czyli Urban (to imię nadano mu na chrzcie) - wysoki i barczysty, niebieskooki, o niepospolitej sile fizycznej, Ligijczyk, wraz z Ligią i jej matką dostał się do niewoli. Uwielbia Ligię i jest jej całkowicie wierny, gotowy oddać za nią życie. Jest chrześcijaninem, jego wiara jest prosta i bardzo naiwna, ale także silna i głęboka. We wszystkim słucha swojej pani, która również bardzo go lubi i ufa mu.

Aulus Plaucjusz i Pomponia Grecyna - Rzymianie, przyjęli religię chrześcijańską, której zasady wiernie zachowują w swoim domu. Wychowali Ligię, którą traktują jak córkę.

Glaukos - Grek, chrześcijanin, z powodu zdrady Chilona stracił majątek i rodzinę. Jest lekarzem, byłym niewolnikiem. To wzorowy chrześcijanin, postać bardzo szlachetna. Przebacza Chilonidesowi, czym powoduje jego nawrócenie. Nie chowa w sercu gniewu i urazy. Jest uczciwy i prawy, ponosi męczeńską śmierć płonąc w ogrodach Nerona.

Kryspus - starzec, chrześcijanin, trochę fanatyk, skrupulatnie wypełnia wszystkie nakazy religijne, jest bardzo surowy wobec siebie i innych. Sienkiewicz pisze, że Kryspus jest „pogrążony w ciągłym uniesieniu”, co świadczy o tym, że człowiek ten nieustannie rozmyśla o Chrystusie i Jego nauce, żyje w oderwaniu od ziemskich spraw i problemów. Umiera na krzyżu jako męczennik.

św. Piotr - apostoł, uczeń i towarzysz Chrystusa, jego imię znaczy „skała”, „opoka”, właśnie on jest przeznaczony do opieki nad chrześcijanami i organizowania Kościoła na ziemi. W czasie akcji powieści przebywa w Rzymie, naucza, udziela chrztu, stara się pozyskać dla nowej wiary jak najwięcej osób. W powieści ukazuje mu się Chrystus, który zawraca go do Rzymu. Tu św. Piotr umiera na krzyżu.

św. Paweł z Tarsu - w powieści Piotr apostoł sprowadza go do Rzymu, aby wspomógł chrześcijan i m.in. nawrócił Winicjusza. Sam opowiada swoje dzieje: był gorliwym prześladowcą chrześcijan, przeżył wewnętrzną przemianę i stał się głosicielem nauki Chrystusa. Sienkiewicz pisze o nim: „jest olbrzymem, który wzruszy świat z posad i zagarnie ludy i ziemie”. Św. Paweł został ścięty na drodze do Ostii.

Plan wydarzeń

1. Winicjusz przybywa do swego przyjaciela Petroniusza, opowiada mu o swoim zachwycie nad piękną Ligią, wychowanką Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny.

2. Obydwaj udają się do domu Plaucjusza. Winicjusz wyznaje Ligii uczucie, ale dziewczyna jest chrześcijanką i nie chce zostać kochanką Marka.

3. Petroniusz wpada na pomysł: ponieważ Ligia jest rzymską zakładniczką, podsuwa Neronowi myśl, aby wezwał ją na swój dwór.

4. Ligia na uczcie u Nerona. Marek próbuje ją uwieść. Poppea postanawia, że Ligia zostanie niewolnicą Winicjusza. W drodze do jego domu Ursus uwalnia dziewczynę i razem uciekają.

5. Akte strofuje Marka, uświadamia mu wielkość charakteru i pochodzenie Ligii, którą on traktował dotąd jak zwykłą niewolnicę.

6. Winicjusz pragnie za wszelką cenę odnaleźć Ligię. Eunice sprowadza Chilona Chilonidesa, który podejmuje się dowiedzieć, gdzie dziewczyna przebywa.

7. Chilon przynosi wiadomość, że Ligia jest chrześcijanką. Udaje przed Ursusem chrześcijanina i nakazuje mu zabić Glaukosa jako prześladowcę wiernych nauce Chrystusa.

8. Chilon i Winicjusz na spotkaniu chrześcijan. Słuchają kazania św. Piotra. Odnaj-dują Ligię. Śledzą ją i docierają do domu, w którym mieszka wraz z innymi chrześcijanami. Winicjusz chce porwać Ligię, ale do akcji znowu wkracza Ursus.

9. Ranny Winicjusz pozostaje pod opieką chrześcijan i Ligii. Zmienia się. Nauka chrześcijan staje mu się coraz bliższa. Oboje z Ligią wyznają sobie miłość. Św. Piotr błogosławi Ligię i Marka.

10. Neron podróżuje, udaje się do Ancjum. Winicjusz znajduje się w orszaku cezara.

11. Dwór cezara w Ancjum. Winicjusz i Petroniusz towarzyszą Neronowi. Pewnego dnia posłaniec przynosi straszną wieść: Rzym stanął w ogniu.

12. Zagłada miasta. Zrozpaczony Winicjusz poszukuje Ligii. Okazuje się, że udało się jej przeżyć pożar. Marek przyjmuje chrzest.

13. Za namową Tygellina Neron, z którego rozkazu spłonęło miasto, uznaje chrześcijan za winnych pożaru. Rozpoczynają się prześladowania wyznawców Chrystusa.

14. Petroniusz popada w niełaskę. W najbliższym otoczeniu Nerona wiodą prym Tygellin i Chilonides.

15. Ligia wraz z innymi chrześcijanami zostaje uwięziona w więzieniu Mamertyńskim. Winicjusz odwiedza ukochaną. Planuje jej ucieczkę, niestety plan zawodzi, ponieważ kilka godzin wcześniej zostaje wraz z Ursusem przeniesiona do więzienia Eskwilińskiego. Ligia choruje. W końcu żegna się z Markiem, prosząc, by nie porzucał wiary chrześcijańskiej.

16. W amfiteatrach odbywają się mrożące krew w żyłach widowiska - chrześcijanie zostają wydani na pastwę dzikich zwierząt. Mnożą się ich masowe ukrzyżowania.

17. Winicjusz zostaje grabarzem, żeby być bliżej Ligii. Rozpacz doprowadza go na skraj obłędu. Spotyka się z Ligią.

18. Żywe pochodnie w ogrodach cezara. Glaukos przebacza Chilonowi, który publicznie ujawnia, że to Neron jest podpalaczem Rzymu i matkobójcą.

19. Chilon nawraca się. Św. Paweł udziela mu chrztu i rozgrzeszenia. Po długich mękach Grek umiera śmiercią męczennika.

20. Ligia na arenie. Przed śmiercią ratuje ją Ursus. Na widok jego bohaterstwa widownię ogarnia euforia. Na żądanie tłumu Neron niechętnie uwalnia Ligię i Ursusa. Marek Winicjusz odzyskuje ukochaną.

21. Św. Piotr na prośbę wiernych opuszcza Rzym, w drodze spotyka Chrystusa i pod wpływem jego słów wraca, aby opiekować się chrześcijanami, wkrótce umiera na krzyżu, św. Paweł zostaje ścięty na drodze do Ostii.

22. Terror na dworze cezara, ginie coraz więcej jego dworzan, m.in. Seneka. Petroniusz i Eunice popełniają samobójstwo.

23. Bunt żołnierzy przeciw Neronowi. Cezar znajduje się poza Rzymem, dopiero groźba utraty tronu skłania go do powrotu. W Rzymie Neron zostaje zmuszony do popełnienia samobójstwa, pomaga mu w tym Epafrodyt.

Streszczenie

Do Petroniusza przybył Marek Winicjusz, który niedawno powrócił z wojny przeciw Partom. Zwierzył się Petroniuszowi, że w domu Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny poznał Ligię Kallinę, córkę króla Ligów i rzymską zakładniczkę. Chciałby uczynić ją swoją kochanką. Petroniusz zapragnął poznać dziewczynę i wraz z Markiem odwiedził dom Aulusa. Aulus i jego rodzina byli chrześcijanami.

Petroniusz postanowił pomóc Markowi w uczynieniu Ligii jego niewolnicą. W rozmowie z Neronem przypomniał mu o zakładniczce. Cezar rozkazał sprowadzić Ligię do pałacu. Zaopiekowała się nią Akte, dawna kochanka Nerona. Z decyzją Nerona nie mógł się pogodzić opiekun Ligii, Aulus. Szukał pomocy u Seneki, ale ten odmówił, tłumacząc, że nie jest tolerowany w otoczeniu cezara. Następnie Aulus poinformował o porwaniu Ligii Winicjusza. Wzburzony Marek odwiedził Petroniusza, od niego dowiedział się, że Neron spełni jego prośbę i odda mu Ligię. Wcześniej jednak miała zamieszkać przez kilka dni w pałacu cezara.

W pałacu Nerona odbyła się uczta. Marek próbował uwieść Ligię. Neron dał popis jako śpiewak. Wszyscy chwalili go, choć śpiew nie zachwycał nikogo. Pijany Marek stawał się coraz bardziej natarczywy względem Ligii. Uratował ją wierny sługa, Ursus, który wyniósł dziewczynę z sali.

Liga znalazła się w bezpiecznym miejscu. Akte wraz z Ursusem ułożyli plan porwania dziewczyny z rąk ludzi cezara. Poppea, widząc w Ligii swą rywalkę, popierała plan odprawienia jej do domu Marka. Postanowiła jak najszybciej się jej pozbyć. Podczas podróży do domu Winicjusza doszło do incydentu. Pojawił się Ursus, który zabił sługę Marka - Atacyanusa i porwał Ligię. Na wieść o porwaniu Winicjusz w porywie gniewu, zabił swego starego piastuna, Gula, i wychłostał niewolników. Snuł domysły, że to cezar przyczynił się do porwania. Po wizycie u Akte, która wyznała, że Ligia jest chrześcijanką, postanowił odszukać dziewczynę.

Petroniusz w zamian za utratę Ligii ofiarował Markowi niewolnicę Eunice. Winicjusz odmówił przyjęcia podarunku, a Eunice została ukarana chłostą za to, że z powodu miłości do Petroniusza nie chciała opuścić jego domu. Eunice sprowadziła Chilona Chilonidesa, który obiecał odnaleźć Ligię. Tymczasem w pałacu zmarła córeczka Nerona, mała Augusta. Petroniusz namówił cezara, by przeniósł się do Ancjum.

Chilon poinformował Winicjusza o porwaniu Ligii przez chrześcijan. Ofiarował się znaleźć dom, w którym przebywała pod warunkiem wynajęcia mordercy, który miałby zabić przebywającego wśród chrześcijan lekarza Glaukosa (niegdyś pozostawił go ciężko rannego bez pomocy). Poszukując mordercy Chilon natknął się na Ursusa, któremu przedstawił Glaukosa jako prześladowcę chrześcijan. Ursus postanowił zabić Glaukosa.

Petroniusz odbywał podróże z Neronem. Marek natomiast udał się do Ostrianum - miejsca spotkania chrześcijan. Towarzyszył mu atleta Krotona, który miał porwać Ligię. W Ostrianum Marek zobaczył św. Piotra, opowiadającego zgromadzonym o życiu Jezusa, oraz ukochaną. Po spotkaniu udał się śladami Ligii i Ursusa do jej domu. Doszło do starcia Ursusa i Krotona, który poległ. Ursus zaatakował również Marka, ale przed śmiertelnym ciosem uratowała go Ligia. Ranny Marek znalazł się pod opieką chrześcijan i Ligii. Po jakimś czasie Ligia opuściła potajemnie dom, w którym przebywał Winicjusz.

Po powrocie z Rzymu Petroniusz związał się z Eunice. Przekonywał Marka, by zapomniał o Ligii. Neron udał się do Achai. W jednej z rozmów wyraził pragnienie zobaczenia płonącego miasta.

Podczas uczty na stawie Agrypy Poppea próbowała uwieść Marka. Nie udało jej się to. Marek na wieść o przygotowanej przez Chilona zasadzce, kazał go wychłostać. Potem kazał mu zaprowadzić się do Ligii, która przebywała w domu Linusa. Tam przed zgromadzonymi wyznał miłość do Ligii i poprosił o chrzest. Św. Piotr pobłogosławił zakochanych.

Winicjusz zmienił się, dał wolność swym niewolnikom. Potem wraz z Neronem udał się do Ancjum, skąd pisał listy do ukochanej. Neron w Ancjum oddawał się własnej twórczości. Dowiedziawszy się o miłości Marka i Ligii, przychylnie odniósł się do ich małżeństwa. Któregoś dnia posłaniec przyniósł wieść o pożarze Rzymu. Marek, w obawie o ukochaną, wyruszył natychmiast do płonącego miasta.

W Rzymie Marek nigdzie nie mógł znaleźć Ligii. Rzym spłonął doszczętnie, lud zaczął przyjmować wobec cezara wrogą postawę. Do miasta przybył Tygellin, który zajął się gromadzeniem żywności. Neron wrócił, gdy pożar osiągnął swe apogeum. Ubrany w purpurowy płaszcz, z lutnią w ręku i z zachwytem obserwował płomienie. Petroniusz stłumił panikę wśród ludu obietnicą odbudowy Rzymu i zorganizowaniem igrzysk. Tymczasem Winicjusz odnalazł Ligię i innych chrześcijan. Wyznał swą wiarę i miłość do Chrystusa. Św. Piotr udzielił mu chrztu.

Po pożarze nastąpiło szacowanie strat. Aby oczyścić Nerona od zarzutów podpalenia miasta, winę zrzucono na chrześcijan. Neron wydał rozkaz ich zgładzenia. Mając na względzie dobro Ligii i Marka, Petroniusz sprzeciwił się cezarowi. Poppea, chcąc zemścić się na Winicjuszu, próbowała nakłonić Nerona, by aresztował również bogatych wyznawców Chrystusa jak Winicjusz, Pomponia Grecyna.

Rozpoczęły się prześladowania chrześcijan. Marek i Petroniusz dowiedzieli się, że Ligia znalazła się w więzieniu. Dziewczyna zapadła na zdrowiu. Winicjusz i Petroniusz wszelkimi sposobami starali się o jej uwolnienie, ale nie udawało im się. Zawiódł nawet plan wyniesienia jej w trumnie jako zmarłej.

Podczas igrzysk chrześcijanie mieli być wydani na pożarcie dzikim zwierzętom. Mimo cierpienia, zachowywali spokój. Swą bohaterską postawą budzili zachwyt wśród Rzymian. Neron wciąż wymyślał nowe tortury. W końcu stanęły na arenie krzyże, na których umierali chrześcijanie. Chilon, który stał się pochlebcą cezara, namawiał go, by opuścił Rzym, przewidywał, że gniew ludzi znów zwróci się wobec władcy. Tymczasem w ogrodach cezariańskich na słupach przystrojonych kwiatami umierali w płomieniach chrześcijanie. Neron z zachwytem przechadzał się między płonącymi. Wśród umierających był Glaukos, który w orszaku cezara dostrzegł Chilona. Przebaczył swemu wrogowi i zaraz umarł. Scena ta poruszyła Chilona, nazwał Nerona podpalaczem Rzymu, potem uciekł. Kiedy spotkał św. Pawła, przyjął z jego rąk chrzest. Wrócił do pałacu i został poddany torturom, następnie umarł na krzyżu.

Podczas wieczornego przedstawienia w teatrze na arenie wystąpili Ligia i Ursus. Ursus zmierzył z potężnym turem germańskim, do którego rogów była przywiązana Ligia. Ursus zabił tura, a obserwujący przedstawienie Marek wybiegł na arenę i okrył płaszczem nagie ciało Ligii. Dostojnicy podnieśli palce ku górze - na znak łaski dla Ligii i Ursusa. Neron pod naciskiem wzburzonego tłumu musiał darować życie Ligii i Ursusowi.

Po tym wydarzeniu Ligia i Winicjusz opuścili Rzym i udali się na Sycylię. Św. Piotr również zdecydował się opuścić miasto. Po drodze spotkał Chrystusa. Postanowił powrócić, by do końca spełnić swą misję. Wkrótce został ukrzyżowany, a św. Paweł ścięty. Prześladowania chrześcijan nasilały się. Zginęło również wielu ludzi z otoczenia Nerona, także Poppea. Petroniusz, mimo namowy Marka, nie przyjął chrześcijaństwa, wkrótce na rozkaz cezara podciął sobie żyły. Towarzyszyła mu wierna Eunice. Neron zaś z Achai powrócił do Rzymu, gdzie został pozbawiony tronu, następnie w domu Faona popełnił samobójstwo. Pogrzeb urządziła mu wierna Akte.

Problematyka

Quo vadis H. Sienkiewicza to jedna z najlepszych polskich powieści. W 1905 r. pisarz otrzymał za nią Nagrodę Nobla. Jest to powieść historyczna, w której ukazany został Rzym za panowania Nerona, w czasach prześladowania chrześcijan. Akcja powieści rozgrywa się w latach 63-66 n.e., zaś epilog przypada na rok 64, jest to data śmierci cesarza rzymskiego - Nerona. Miejscem akcji większości wydarzeń powieściowych jest Rzym, a w nim dzielnice zamieszkane przez bogaczy, gdzie znajdują się: willa Petroniusza, dom Winicjusza, pałac Nerona, amfiteatr, Cyrk Nerona i jego ogrody; dzielnica biedoty - Zatybrze. Niektóre wypadki mają miejsce w Ancjum - miejscowości położonej nieopodal Rzymu. W powieści pojawiają się liczne nazwy ulic, placów, dzielnic i miejsc, np.: Wielki Cyrk, brama Janikulska, Karyny, Źródło Merkurego, Wzgórze Watykańskie, Via Partuenisis, Forum Boarium, pole Kodetańskie, Kapitol, Kwirynał, Palatyn, Amfiteatr Pompejusza. Wśród bohaterów powieści są postacie historyczne: Neron, Poppea, Seneka, Petroniusz, Lukan, Pitagoras, Akte, św. Piotr, św. Paweł; i postacie fikcyjne: Marek Winicjusz, Ligia, Chilon Chilonides, Glaukos, Kryspus, Eunice, Ursus i wiele innych.

Tematem powieści jest gruntowanie się nowej religii - chrześcijaństwa, która powoli opanowuje starożytny świat. Sienkiewicz opisał prześladowania pierwszych chrześcijan. Na zasadzie kontrastu przedstawił chrześcijan pełnych miłosierdzia, miłości bliźniego, i pogan - ludzi zarozumiałych, pysznych, rozpustnych, egoistów.

Tytuł powieści Quo vadis (z jęz. łac.) znaczy „dokąd idziesz?”. W tradycji chrześcijańskiej przyjęto, że tymi słowami zwrócił się Piotr, uciekający z Rzymu z powodu prześladowań chrześcijan, do Chrystusa spotkanego na drodze. Jezus miał mu wówczas odpowiedzieć: „Gdy ty opuszczasz lud mój, do Rzymu idę, by mnie ukrzyżowano raz wtóry”. Wtedy św. Piotr zawrócił i wkrótce został ukrzyżowany między Wzgórzem Watykańskim a cyrkiem Nerona. Quo vadis to powieść historyczna. Ma kilka wątków: miłosny (miłość Ligii i Winicjusza, miłość Eunice i Petroniusza), historyczny (dzieje Rzymu za czasów Nerona), społeczny (przekrój przez różne warstwy społeczne Rzymu), obyczajowy (dotyczy wierzeń, zwyczajów Rzymian i chrześcijan), religijny (kwestia chrześcijan, dzieje świętych Piotra i Pawła).

Sienkiewicz zaprezentował także bardzo ciekawe postaci i charaktery, przedstawił ich wewnętrzne przeżycia i głębokie przemiany. Autor postawił naprzeciw siebie dwa środowiska: pogan i chrześcijan. Wyraźnie można wyodrębnić ich cechy. Ponadto udało mu się uchwycić moment upadku starożytnego Rzymu i nadejścia epoki nowożytnej.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.