Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek
Adam Mickiewicz podczas pisania „Pana Tadeusza” tworzył też inne dzieło, które zaliczyć można do gatunku science-fiction. Zgodnie z relacjami, przewidział w nim powstanie telefonu, samolotów, otrzymanie prawa wyborczego przez kobiety oraz rosnącą potęgę Chin. O jakim dziele mowa?
Adam Mickiewicz - wizjoner przyszłości
Pisarz, który powszechnie znany jest jako twórca ballad, powieści poetyckich i polskiej epopei narodowej, przez część życia tworzył dzieło, które można uznać za początek nurtu znanego nam dzisiaj jako science-fiction. Nieopublikowane dzieło Mickiewicza „Historia przyszłości” opisywało ogromny rozwój technologii i postęp cywilizacyjny. Autor w swoim utworze przewidywał powstanie wielu wynalazków m.in. samolotów, urządzeń umożliwiających przekazywanie i zapis informacji, a nawet światłowodu! Dzieło Mickiewicza tworzone było w latach 1829-1838. Co ciekawe wynalazki, których cechy opisywał w "Historii przyszłości" Mickiewicz, np. telefon czy fonograf zostały wynalezione około 40 lat później! Autorowi udało się przewidzieć nie tylko rozwój technologiczny, ale też m.in. wzrost potęgi gospodarczo-politycznej Chin czy też otrzymanie praw wyborczych przez kobiety. W swoim dziele Wieszcz przedstawił Polskę jako odrodzoną, budzącą podziw dzięki potężnym miastom, co w XIX wieku pozostawało tylko marzeniem.
„Historia przyszłości”
Dzieło powstawało na emigracji podczas pobytu autora w Rosji, Niemczech i Francji. Nie zostało nigdy opublikowane, a o jego istnieniu wiemy dzięki częściowo zachowanym zapiskom i korespondencji Mickiewicza z jego przyjaciółmi. Pierwsza wersja tytułu brzmiała: „Proroctwa Adama Mickiewicza”, o czym dowiadujemy się od przyjaciela poety Aleksandra Chodźko, który miał możliwość przeczytania fragmentu tego dzieła.
Ostatecznie swój utwór Mickiewicz zatytułował: „Historia przyszłości”. Akcja opisana w książce toczy się na początku trzeciego tysiąclecia. Odyniec, który miał okazję usłyszeć kilka fragmentów, zauważył, że język utworu jest poważny i patetyczny. Głównym tematem poruszonym przez Mickiewicza była przyszłość Polski i Europy. Dzieło miało pokazać szczyt rozwoju nauki a z drugiej strony upadek uczuć i wiary.
Pisarz wiedział o tym, jaką istotną role pełni komunikacja dla ludzi, dlatego w swojej wizji stworzył sieć kolejową, która połączyła Europe i umożliwiła ludziom podróżowanie i rozwój handlu na szeroką skalę. W „Historii przyszłości” autor stworzył system przekazywania wiadomości z jednego końca świata na drugi za pomocą archimedesowych zwierciadeł. Ustawione lustra odbijały litery w pierwszym zwierciadle i w ciągu chwili były widoczne w ostatnim. Na całej ziemi latały balony, które były w stanie dolecieć nawet do innych planet. Rozwijającą się Europę, w wizji Mickiewicza zaatakowały Chiny. Ratunkiem dla Zachodu były kobiety i młodzież. Autor uważał, że tylko ta część społeczeństwa jest w stanie podjąć walkę i stanąć w obronie Europy, ponieważ mimo postępu technologicznego nie pozbyła się uczuć, miłości do ojczyzny i poświęcenia. Wieszcz niszczył swoje rękopisy, przez co nie wszystkie wersje i wątki jego dzieła są nam znane.
Wersje „Historii przyszłości”
Mickiewicz stworzył siedem wersji swojego dzieła. W pierwszej, która opisuje wydarzenia po 2000 r. zawarł dalsze losy Europy, pokazując upadek moralności powiązany z triumfem techniki. Następne wersje obejmowały lata 2100-2200. Druga koncentrowała się na zmianach społeczno-politycznych we Francji. Trzecia wersja skupiała się na Polsce i historii alternatywnej, w której powstanie listopadowe zakończyłoby się sukcesem Polaków. O czwartej wizji wiadomo jedynie tyle, że opisywała przyszłość opartą na zwycięstwie bonapartyzmu. Kolejna była kopią fragmentów z dwóch pierwszych wersji i tworzyła osobny utwór literacki. O przedostatniej części wiadomo tylko tyle, że w przeciwieństwie do poprzednich była silnie oparta na racjonalnych przesłankach i nie podejmowała wątków "fantastycznych". Ostatnia wizja Mickiewicza była antyutopią. Opowiadała o nowoczesnym świecie i pokazywała karykaturę przyszłego społeczeństwa, którego życie jest uproszczone i wyręczane przez technikę. Cała historia kończyła się w momencie, gdy ludziom udaje się nawiązać kontakt z innymi mieszkańcami kosmosu.
Gdyby dzieło Mickiewicza zostało opublikowane, mogłoby spowodować rewolucję w literaturze na całym świecie. Badacze literatury uważają, że tematyka, którą poruszał pisarz, wyprzedzała dzieła innych twórców w trafnych przewidywaniach technicznego i społecznego rozwoju. Adam Mickiewicz w „Historii przyszłości” pozostał konsekwentny swoim przekonaniom. Tak, jak w balladzie „Romantyczność” krytykował dominację nauki nad uczuciami i twierdził, że gloryfikacja nauki może spowodować zagrożenie dla ludzkości, dlatego należy zwracać uwagę na to, aby pomiędzy „szkiełkiem i okiem” a „czuciem i wiarą” była harmonia. Mickiewicz uważał to za ważne i, mimo że problem dotyczył przyszłości, twierdził, że powinno się myśleć o tej kwestii i działać ubiegając to, co może się wydarzyć.
