Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Wydalanie

Budowa i rola skóry

Skóra spełnia wiele zadań w organizmie człowieka. Przede wszystkim:

a) stanowi powłokę zewnętrzną ciała;

b) odbiera wrażenia ze środowiska za pomocą receptorów (zakończeń nerwowych);

c) stanowi barierę przed wnikaniem bakterii do wnętrza;

d) ochrania organizm przed utratą ciepła;

e) wytwarza witaminę D3;

f) uczestniczy w procesach wydzielania i wydalania;

g) ochrania przed promieniowaniem nadfioletowym.

Warstwa skóry Budowa
Naskórek:
  • warstwa zrogowaciała
Komórki zrogowaciałe tworzą nabłonek wielowarstwowy o różnej grubości. Najstarsze komórki złuszczają się w postaci cienkich płatów.
  • warstwa rozrodcza
Jest to warstwa macierzysta naskórka, ponieważ powstają tu nowe komórki. Z niej powstają gruczoły skóry, włosy i paznokcie. Występują tu komórki produkujące barwnik, zwany melaniną, nadający barwę włosom i skórze. Warstwa ta chroni również organizm przed działaniem promieni ultrafioletowych. Pod wpływem promieniowania ilość barwnika zwiększa się, zabezpieczając głębsze warstwy skóry i zmniejszając ryzyko zachorowania na raka skóry.
Skóra właściwa Zbudowana jest z tkanki łącznej. Jej grubość wynosi 0,5-3 mm. Występują tu włosowate naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, ciałka zmysłowe, cebulki włosowe oraz części wydzielnicze gruczołów potowych. Odznacza się dużą elastycznością i wytrzymałością.
Rkanka podskórna Formalnie nie należy do skóry, ale jest z nią ściśle związana. Składa się z tkanki łącznej i podściółki tłuszczowej. Chroni organizm przed utratą ciepła.
Budowa skóry. Naskórek (warstwa zrogowaciała, warstwa rozrodcza); skóra właściwa (gruczoł łojowy, gruczoł potowy, włos, receptor ucisku); warstwa podskórna (grupy komórek tłuszczowych).

Wytwory naskórka

Do wytworów naskórka zaliczamy gruczoły skóry, włosy i paznokcie.

Wytwory naskórka Cechy budowy i funkcje
Włosy Powstają z komórek naskórka, wnikających w głąb skóry aż do warstwy podskórnej. We włosach wyróżnia się: łodygę włosa, występującą ponad skórą, i korzeń włosa, tkwiący skośnie w skórze. Włosy żyją od 3 do 5 lat.
Gruczoły potowe Tworzą kłębuszki z kanalikami wyprowadzającymi pot. Wydalanie potu służy termoregulacji oraz wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii.
Gruczoły łojowe Mają kształt pęcherzykowaty. Są zlokalizowane w sąsiedztwie włosów. Ich wydzielina, łój, służy do natłuszczania skóry i włosów, zabezpiecza też przed bakteriami.
Gruczoły mlekowe Pełny rozwój osiągają u kobiet, ich funkcje wydzielnicze są realizowane w okresie karmienia potomstwa.
Paznokcie Pokrywają opuszki palców. Są to zrogowaciałe płytki utworzone przez warstwę rozrodczą naskórka. Zdrowe paznokcie mają gładką i lekko wypukłą powierzchnię.

Rola skóry i obiegu krwi w termoregulacji

Podczas nadmiernego oziębienia powierzchni ciała naczynia krwionośne kurczą się i mniejsza ilość krwi dociera do skóry, skutkiem czego ciało oddaje mniej ciepła.

Przy przegrzaniu naczynia krwionośne w skórze rozszerzają się, skóra czerwienieje i zwiększa się wydzielanie potu. Pot, znajdujący się na powierzchni skóry, paruje pobierając ciepło, co z kolei powoduje ochłodzenie ciała.

Higiena skóry

Na powierzchni skóry gromadzi się brud, który składa się z potu, łoju, złuszczonych komórek naskórka, kurzu i licznych bakterii. W razie uszkodzenia skóry bakterie z brudu mogą przenikać do organizmu, dlatego należy codziennie zmywać całą powierzchnię skóry ciepłą wodą i mydłem. Codzienna pielęgnacja skóry ma też znaczenie estetyczne i wpływa na dobre samopoczucie.

W okresie dojrzewania na skórze twarzy, szyi, pleców pojawia się trądzik. Jest on spowodowany zaburzeniami hormonalnymi w organizmie. Trądzik nie jest stanem chorobowym i jeżeli nie zostanie zainfekowany, po jakimś czasie zniknie.

Czystość i higiena skóry zabezpiecza nas przed pasożytami, np.: wszawicą, pchłami, świerzbowcem.

Do najczęściej występujących chorób skóry zaliczamy: grzybicę, opryszczkę, ropne choroby skóry wywołane przez bakterie, łuszczycę, choroby alergiczne. Skóra narażona jest również na oparzenia i odmrożenia.

Oparzenia mogą być spowodowane: ogniem, wrzącą wodą, związkami chemicznymi, promieniami słonecznymi. Rozróżnia się trzy stopnie oparzeń. Jedynie w przypadku oparzenia pierwszego stopnia (zaczerwienie i lekki obrzęk skóry) nie trzeba zwracać się do lekarza. W przypadku większego oparzenia nie wolno przekłuwać pęcherzy. Najlepiej przyłożyć sterylizowany opatrunek i udać się do lekarza.

Odmrożenia poznajemy po zblednięciu skóry i utracie jej wrażliwości, ponieważ ustaje tam krążenie krwi. Pomoc polega na przywróceniu krążenia przez delikatne nacieranie skóry lub kąpiel w coraz wyższej temperaturze. Odmrożone miejsce po ogrzaniu można posmarować tłustym kremem. Przy cięższych odmrożeniach, gdy nastąpi martwica tkanek, należy zwrócić się do lekarza.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Wydalanie

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.