Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Wydalanie

Budowa i rola układu wydalniczego

Do ważniejszych funkcji układu wydalniczego należy:

a) wydalanie zbędnych produktów przemiany materii;

b) regulowanie zawartości wody w organizmie;

c) regulowanie gospodarki mineralnej;

d) regulowanie ciśnienia krwi.

Budowa układu moczowego

Elementy układu moczowego Budowa Funkcja
Nerki Na przekroju nerki wyróżniamy:
  • korę nerki, w której znajdują się kłębuszki nerkowe, będące splotem włosowatych naczyń krwionośnych otoczonych torebką,
Produkcja moczu pierwotnego.
  • rdzeń nerki, w nim znajdują się kanaliki nerkowe uchodzące do piramid nerkowych, które z kolei uchodzą do miedniczek nerkowych
Powstawanie moczu ostatecznego.
Moczowody Przewody łączące miedniczkę nerkową z pęcherzem moczowym. Ich ściany zbudowane są z tkanki mięśniowej gładkiej, a od wewnątrz wyścielone są błoną śluzową. Przepływ moczu.
Pęcherz moczowy Ścianki zbudowane z mięśni gładkich. Pojemność wynosi 300-700 cm3. Zbieranie moczu.
Cewka moczowa Jest zbudowana z mięśni gładkich. Wewnątrz znajduje się błona śluzowa, między pęcherzem a cewką moczową występuje mięsień zwieracz. Wyprowadzanie moczu.

Podstawową funkcjonalną jednostką nerki jest nefron składający się z:

- ciałka nerwowego,

- kanalika krętego.

Ciałko nerkowe to kłębuszek naczyń włosowatych otoczony przez torebkę kłębuszka zwaną torebką Bowmana. Torebka kłębuszka przechodzi w kanalik kręty.

Przekrój przez nerkę. Tętnica doprowadza krew do nerki, żyła wyprowadza krew z nerki, warstwa korowa zawiera kłębuszki nerkowe, warstwa rdzeniowa zawiera kanaliki przechodzące w piramidy nerkowe, miedniczka nerkowa, moczowód.

Powstawanie moczu i higiena układu moczowego

Proces tworzenia się moczu w nerkach przebiega w dwóch etapach:

- I etap to filtracja kłębuszkowa - tętniczka doprowadzająca krew do kłębka jest grubsza niż naczynie odprowadzające, dlatego krew przesączając się spływa do torebki otaczającej kłębek, tworząc mocz pierwotny; który zawiera: wodę, mocznik, sole mineralne, cukier.

- II etap to wchłanianie do krwi wody i związków, które organizm może jeszcze wykorzystać. Wchłanianie odbywa się w kanalikach krętych. Powstały płyn spływa, jako mocz ostateczny, do miedniczek nerkowych.

Schemat budowy nefronu i wytwarzania moczu. Tętniczka odprowadzająca krew; kłębuszek naczyń włosowatych; ciałko nerkowe; torebka Bowmana; kanaliki nerkowe; mocz ostateczny; pobieranie wody do krwi; pobieranie do krwi: cukru, wody, soli mineralnych, aminokwasów; mocz pierwotny zawiera: cukier, sole mineralne, wodę, mocznik, aminokwasy; tętniczka doprowadzająca z krwi pobierane: cukier, sole mineralne, wodę, mocznik.

Właściwości moczu

Mocz jest to przejrzysty płyn o jasnożółtym zabarwieniu i charakterystycznym zapachu. W ciągu doby człowiek wydala średnio około 600-2500 ml moczu. W skład moczu wchodzą: mocznik, kwas moczowy, amoniak, sole mineralne, woda. Obecność w moczu białka, cukru, barwników żółciowych pozwala określić stan chorobowy. Białko w moczu sugeruje o uszkodzeniu nerek. Obecność cukru świadczy o chorobie trzustki. Kwas moczowy występuje w moczu pacjentów chorych na białaczkę. Mocz chorych na żółtaczkę ma ciemniejszą barwę, a to za sprawą barwników żółciowych. Stwierdzenie w moczu czerwonych krwinek może wskazywać na kamicę nerkową. Wykonując w moczu test ciążowy można stwierdzić także ciążę.

Wydalanie moczu

Wydalanie moczu przez małe dzieci w pierwszych miesiącach życia jest aktem odruchowym. W starszym wieku odruch ten staje się kontrolowany przez korę mózgową, dzięki czemu można świadomie powstrzymywać i regulować oddawanie moczu.

W przypadku ciężkich chorób lekarze ratują życie stosując sztuczną nerkę, dzięki której wykonuje się dializę, czyli oczyszczanie krwi ze szkodliwych związków, np.: mocznika. Oczyszczona krew powraca przez żyłę do ciała pacjenta.

Higiena układu moczowego

Do najczęściej spotykanych chorób układu moczowego należą: przewlekłe i ostre zapalenie nerek, pęcherza moczowego, cewki moczowej; kamica moczowa. Głównym czynnikiem wywołującym choroby układu moczowego są bakterie i czynniki klimatyczne, np.: temperatura.

Aby uniknąć chorób, należy:

a) nie przetrzymywać moczu;

b) przestrzegać zasad higieny osobistej;

c) nosić ciepłą odzież w dni chłodne i wietrzne.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Wydalanie

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.