Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Układ ruchu

Czynny aparat ruchu - mięśnie

Mięśnie - budowa i podział

Tkanka mięśniowa jest zbudowana z komórek mięśniowych zawierających włókienka kurczliwe wyspecjalizowane w kurczeniu się. Ponieważ komórki mięśniowe potrzebują dużo energii, w ich cytoplazmie występuje duża ilość mitochondriów.

Zapamiętaj!

Mitochondria występujące w cytoplazmie wszystkich komórek są energetycznymi centrami, gdyż w nich uwalniana jest energia podczas oddychania komórkowego.

Ze względu na różnice w budowie i czynnościach wyróżniamy:

- tkankę mięśniową gładką,

- tkankę mięśniową poprzecznie prążkowaną szkieletową,

- tkankę mięśniową poprzecznie prążkowaną sercową.

Tkanka mięśniowa gładka jest zbudowana z wydłużonych komórek, ściśle przylegających do siebie. Mięśnie te kurczą się stosunkowo wolno i potrafią długo przebywać w stanie skurczu. Działają niezależnie od naszej woli. Z mięśni gładkich zbudowane są np.: ścianki jelit oraz pęcherz moczowy.

Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana, inaczej szkieletowa, jest zbudowana z długich wielojądrowych włókien, powstałych z połączenia wielu komórek. Włókna mięśni poprzecznie prążkowanych łatwo rozpoznać pod mikroskopem, gdyż widoczne są poprzeczne prążki spowodowane różnym załamaniem światła. Mięśnie te pracują szybko i szybko ulegają zmęczeniu. Działają głównie zależnie od naszej woli.

Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana sercowa działa niezależnie od naszej woli.

Ze względu na funkcje mięśnie szkieletowe dzielimy na:

Mięsień szkieletowy składa się z jednego lub kilku bruśców, zbudowanych z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, oraz ze ścięgien, za pomocą których przyczepia się do kości. Bruśce noszą nazwę głów, a mięśnie nazywamy np.: dwugłowy, trójgłowy, czterogłowy. Poszczególne głowy tych mięśni mają przyczepy w różnych miejscach.

Ważniejsze mięśnie szkieletowe

Miejsce występowania Nazwa Rola
mięśnie głowy okrężny oka zamyka powieki, ochrania gałkę oczną
okrężny ust zaciska wargi, wysuwa je do przodu
mimiczne służą zmianie wyrazu twarzy (zmarszczenie czoła, ściągnięcie brwi itp.)
mięśnie grzbietu czworoboczny
  • unosi i zbliża łopatkę do kręgosłupa,
  • pochyla głowę w bok
najszerszy grzbietu opuszcza podniesione ramię
prostownik grzbietu prostuje kręgosłup
mięśnie klatki piersiowej międzyżebrowe
  • wspomagają oddychanie,
  • unoszą i opuszczają żebra
przepona
  • oddziela jamę klatki piersiowej od jamy brzusznej,
  • uczestniczy w procesie oddychania
piersiowy większy przywodzi i opuszcza ramię
mięsień kończyny górnej dwugłowy ramienia odwraca i zgina ramię w stawie łokciowym
trójgłowy ramienia prostuje przedramię
mięsień kończyny dolnej czworogłowy uda prostuje udo w stawie kolanowym i zgina w stawie biodrowym
brzuchaty łydki zgina kolano

Praca mięśni

Mięśnie człowieka mają zdolność kurczenia się pod wpływem podniet przekazywanych przez układ nerwowy. Praca mięśni polega na skurczu i rozkurczu włókien mięśniowych. Mięśnie mogą wykonywać pracę typu statycznego - występuje wtedy tylko napięcie mięśni (np.: przy siedzeniu) lub typu dynamicznego - występuje zmiana długości mięśni i przemieszczanie kości (np.: przy chodzeniu).

Aby wprawić mięśnie w ruch, potrzebna jest energia. Mięśnie wytwarzają ją w procesie rozkładu węglowodanów. Jeśli jednak mięśnie wykonują zbyt intensywną pracę, a krew nie nadąża z dostarczeniem tlenu, wówczas rozkład cukrów ustaje na etapie kwasu mlekowego. Na zakwaszenie mięśnie reagują bólem - odczuwamy wtedy zmęczenie.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Układ ruchu

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.