Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz dział

Bursztyny (Z. Kossak-Szczucka)

Problematyka

Bursztyny to zbiór opowiadań - obrazków historycznych ilustrujących różne okresy dziejów Słowian, potem - narodu polskiego. Pisane przystępnym językiem, pełnym uczuć, liryzmu, humoru, przybliżają współczesnemu czytelnikowi historyczne dzieje jego narodu. Opowiadania ułożone są chronologicznie, przedstawiają scenki i epizody z kolejnych epok historycznych, od czasów dawnych Słowian aż po dziewiętnasty wiek. Autorka przedstawia scenki historyczne, informacje o dawnej kulturze Słowian czy ważnych wydarzeniach, ale tak, by czytelnikowi nie pozostały one obojętne, by mógł utożsamić się z przedstawianymi bohaterami, lepiej ich i przedstawiane sytuacje zrozumieć. Nie jest to więc relacja z faktów, ale pełne uczuć opowiadanie, poruszające serce i wyobraźnię. Efekt ten osiągnęła autorka poprzez zastosowanie ciekawej narracji - z jednej strony oglądamy przedstawiany świat i wydarzenia niemal z punktu widzenia bohaterów i świadomości, wiedzy o świecie, jaką mogli mieć w swoich czasach (narrator Opowieści o bursztynie opisuje burzę jako gniew boga Pośwista, także przybyłych gości ogląda ze zdziwieniem, razem z Golęchami; przedstawia naiwne wyobrażenia Słowian o nowym bogu w U świtu dziejów), dzięki czemu obraz jest bardzo plastyczny, ciekawy, żywy, z drugiej zaś strony, narrator wprowadza także wiedzę naukową, historyczną znaną lub dostępną ludziom współczesnym - informacje o bursztynie z dzieł Talesa z Miletu, fakt, że obcy to Rzymianie, przed którymi wówczas „drżał i korzył się cały świat”, o czym jednak słowiański rybak nic nie wiedział.

Autorka porusza w swoich opowiadaniach tematykę chrześcijańską i patriotyczną, szczególnie związaną z tradycjami szlacheckimi. Stąd w opowiadaniach pojawiają się takie ważne wydarzenia z historii polskiego narodu, jak: chrzest Polski, zjazd gnieźnieński, obrona Starego Sącza przed Tatarami, zjazd w Krakowie ze słynną ucztą u Wierzynka, hołd pruski, obiady czwartkowe, uchwalenie Konstytucji 3 Maja, Targowica, powstanie listopadowe, Wielka Emigracja; pojawiają się także postacie znane z lekcji historii - królowie: Mieszko I, Bolesław Chrobry, Zygmunt Stary, Zygmunt August, Jan III Sobieski, Stanisław Leszczyński, Stanisław August Poniatowski, bojownicy o wolność kraju: Tadeusz Kościuszko, Kazimierz Pułaski; społecznicy: Karol Marcinkowski; a także twórcy polskiej kultury: Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Piotr Skarga, Stanisław Konarski, Adam Mickiewicz, Fryderyk Szopen.

Cały zbiór opowiadań tchnie patriotyczną troską o ojczyznę, ukazuje jej momenty dumy i chwały (zjazd gnieźnieński, hołd pruski), ale i wskazuje wady, które przyczyniły się do jej upadku (prywata, duma szlachty, opilstwo, brak poczucia odpowiedzialności za kraj, nieudolne rządy Sasów). Z mroku dziejów, dobrych i złych, wybijają się postaci wybitne, które nie poddawały się w walce o Rzeczpospolitą, o jej spokojną, dobrą przyszłość, np. Piotr Skarga, Stanisław Konarski, Tadeusz Kościuszko.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.