Wybierz dział

Spójrzmy prawdzie w oczy (S. Barańczak)

Spójrzmy prawdzie w oczy (S. Barańczak)

Podmiot liryczny (nieokreślony) odwołuje się do funkcjonującego w języku stałego związku frazeologicznego i wymaga, by czytelnik, pamiętając o jego znaczeniu przenośnym: „dowiedzieć się prawdy, spokojnie przyjąć do wiadomości fakty niemiłe, grożące czymś”, starał się podążać za jego tokiem myślenia i odczytywał inne, nadane mu przez kontekst wiersza, znaczenia. Punktem wyjścia do rozważań jest stwierdzenie, że prawda to nie pojęcie abstrakcyjne i nieuchwytne, ale coś, co istnieje w sposób rzeczywisty. Nawet jeśli mamy co do tego wątpliwości, nie wolno nam przeciwko niej występować lub ją lekceważyć. W wierszu prawda to konkretni ludzie we wszystkich sytuacjach egzystencjalnych:

- „nieobecne / oczy potrąconego przypadkowo / przechodnia z podniesionym kołnierzem” (ktoś zatopiony we własnych myślach, kto nie dostrzega ulicznego tłumu),

- „stężałe / oczy wzniesione ku tablicy z odjazdami / dalekobieżnych pociągów” (człowiek przejęty rozstaniem, na wpół martwy z bólu),

- „krótkowzroczne oczy wpatrzone z bliska w gazetowy petit” (ktoś stary i bezradny) itd.

Ich „szare oczy”, „które są wszędzie”, to trybunał rozliczający nas z naszych zachowań i postaw. Mamy więc postępować tak, by w każdej chwili „móc spojrzeć ludziom w oczy”, tzn. nie wstydzić się popełnionych czynów i wypowiedzianych słów. Ponieważ „nieposłuszna śmierć” może nas dotknąć w każdej chwili, żyć trzeba tak, jakby każdy dzień miał być ostatnim dniem naszej egzystencji.

Jeśli „szare oczy” prawdy utożsamimy z pojęciem „szarego” - tzn. zwykłego, przeciętnego człowieka, nasunie się skojarzenie z biblijnym określeniem „bliźni”. A Chrystus rzekł: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili” (Mt. 25, 40). Z takiej perspektywy wiersz nabiera cech moralnego przesłania, opartego na etyce chrześcijańskiej.

Pogłębiaj wiedzę w temacie: Spójrzmy prawdzie w oczy (S. Barańczak)

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.