Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz dział

Pożoga (Z. Kossak)

Bohaterowie

Polska szlachta kresowa - bohater zbiorowy, którego autorka chce upamiętnić, aby ocalić od zapomnienia kresową kulturę ziemiańską. Jej cechy to: przywiązanie do polskości i katolicyzmu, swoisty kult ziemi i poczucie odpowiedzialności za nią (po pierwszej fazie ataków chłopstwa na dwory ziemianie obsiali swoje pola, mimo że mogli się spodziewać, że lada dzień będą musieli uciekać ze swoich majątków).

Narratorka ukazuje dwa zasadnicze problemy, wobec których polskie ziemiaństwo musi się określić. Pierwszym jest ukraiński nacjonalizm, celowo wykorzystywany przez politykę, jako chwytliwe wśród Rusinów hasło, drugim - dużo groźniejszym i przybierającym wymiar metafizycznych zmagań ze złem - zjawisko bolszewizmu.

Oddzielną kwestią jest obraz martyrologii kresowych ziemian. Znamienny jest fakt, iż o ile inne zjawiska narratorka omawia posługując się uogólnieniem, ujęciem syntetycznym, to w wypadku ofiar pogromów ukraińskich i bolszewickich stosuje metodę indywidualizacji.

Środowisko ukraińskich chłopów - ukazywane także z dwojakiej perspektywy - czasów pokoju i wojny - traktowane jest przez narratorkę z dystansem, a chwilami pobłażliwością, jaką daje własna pozycja społeczna. Autorka tak charakteryzuje Rusinów: „lud rosły i krzepki, śpiewający najpiękniejsze w całym świecie pieśni, leniwy i senny, ale sennością żywiołu gotowego w każdej chwili powstać huraganem (...) surowość uznawał, a za niesprawiedliwość mścił się zaciekle i strasznie. (...) posiadał wyjątkowe zdolności umysłowe, oczekujące tylko pobudzenia; zdolny do najbardziej krańcowych przejawów cnoty i zbrodni, nienawiści lub zasługi, był przy tym, niestety, opłakanie niekulturalny i ciemny.”

Społeczność żydowska - ukazana dwojako, z jednej strony jako zaangażowaną w rewolucję komunistyczną, co narratorka potępia, widząc w bolszewizmie siły zła; z drugiej strony jako ludność dotkliwie cierpiącą, ginącą w pogromach.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.