Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Dekameron: Sokół (G. Boccaccio)

Problematyka

Kompozycja i tematyka Dekameronu

Akcja pisanego w języku włoskim utworu rozgrywa się w willi pod Florencją, gdzie przed szalejącą zarazą schroniło się siedem kobiet i trzech młodzieńców. Żeby umilić sobie czas, każdy z nich w ciągu dziesięciu dni opowiedzieć miał jedną historię, które składają się na sto nowel zbioru, cechującego się kompozycją ramową (pierwsza opowieść informuje o wyjeździe towarzystwa z miasta, ostatnia - o powrocie do Florencji). Każdy dzień ma podobny przebieg, ale posiada też wyraźnie indywidualne rysy, które odróżniają go od innych. Tematyka nowel, bardzo różnorodna, porusza przede wszystkim problem miłości, zarówno duchowej jak i zmysłowej. Tragiczne historie przeplatają się z sytuacjami farsowymi. Artystyczny kształt nowel cechuje wysoki kunszt narratorski, plastyka obrazowania, umiejętność osadzenia obiegowych wątków literackich i baśniowych w realiach epoki. Opowieści Boccaccia zachowują charakter języka mówionego i przywołują atmosferę towarzyskich spotkań. Autor, kreując swoje postaci, obdarzył je umiarkowanym psychologizmem, nadał znane nazwiska i ściśle powiązał z tłem włoskim. Zachowując naturalność i znamiona prawdopodobieństwa, Boccaccio z dużą wiernością stara się odtworzyć realia epoki - z jej strojami, obyczajami, wystrojem wnętrz.

Humanistyczna wymowa Dekameronu

Dekameron Boccaccia cechuje renesansowa tendencja do prezentacji życia we wszystkich jego przejawach. Ukazując różne aspekty miłości, autor daje obraz pełni człowieczeństwa, na które składa się wzniosłość i rubaszność, duchowe uczucie i erotyka, a więc umiejętność cieszenia się wszelkimi urokami życia w myśl Terencjuszowskiej zasady „Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”. Zgodnie z antycznymi i humanistycznymi ideałami, autor za podstawę szczęścia uznaje sprawność rozumu, który broni przed uleganiem zmiennej Fortunie, umiejętność korzystania z chwili. Nakazuje żyć w zgodzie z naturą świata i człowieka, co zapewnia wewnętrzną harmonię i spokój. Ukazuje potęgę miłości jako najsilniejszego uczucia w życiu ludzkim. Wybacza wszelkie grzechy uczucia z wyjątkiem miłości sprzedajnej. Uznając zdolność do miłości za najbardziej natu ralną skłonność człowieka, potępia tych, którzy się jej wyrzekają. Boccaccio broni praw duszy i ciała, zaleca wierność samemu sobie oraz konieczność utrzymania fizycznej i umysłowej sprawności jako warunku harmonijnego, pełnego życia. Tworzy nowy typ bohatera, człowieka renesansu, śmiałego i dowcipnego, potrafiącego dystansować się do zmiennej rzeczywistości zewnętrznej i umiejącego korzystać z dobrodziejstw tego świata. Ucieczka bohaterów przed rzeczywistością zarazy w świat fikcji świadczy o ich zdolności do wzniesienia się ponad zmienne koleje losu i umiejętności zachowania wewnętrznej pogody we wszystkich okolicznościach. W jednej z najbardziej znanych nowel pt. Sokół Boccaccio ukazuje zdolność człowieka do poświęceń, jakie gotów jest ponieść w imię miłości do ukochanej osoby. Siła i głębia uczucia, jaką Federigo żywi dla umiłowanej, ukazane zostały w sposób subtelny i delikatny. Bohater bez wahania, nie żywiąc wielkich nadziei, poświęca ukochanej ostatni znak swojej dawnej chwały rycerskiej - sokoła - i zostaje wynagrodzony.

Nowela jako gatunek literacki

Pojawienie się klasycznej noweli poprzedziły wcześniejsze formy literatury starożytnej (Metamorfozy Apulejusza) i średniowiecznej. We właściwym kształcie gatunek uformował się we wczesnym renesansie włoskim w twórczości Boccaccia. Nowela to krótki utwór epicki, najczęściej jednowątkowy, o wyraźnie nakreślonej akcji. Cechą charakterystyczną gatunku jest rygorystyczna budowa, wyznaczona zawiązaniem akcji, jej rozwojem, prowadzącym do wyraźnego punktu kulminacyjnego oraz rozwiązaniem w formie puenty (dobitnego zakończenia). Uzyskaniu klarowności i przejrzystości noweli służy: maksymalne ograniczenie pobocznych wątków, epizodów oraz postaci drugoplanowych, eliminacja zbędnych opisów, charakterystyk, komentarzy i dygresji. Zwięzłość i dramatyzm akcji podkreśla obecność wyraźnych motywów dominujących oraz zagęszczonych zdarzeń. Klasycznym przykładem mistrzowsko zbudowanej noweli jest, należący do Dekameronu, Sokół - utwór, od którego pochodzi nazwa tzw. teorii sokoła, nadającej główne znaczenie kompozycyjne wyraźnemu motywowi dominującemu o charakterze symbolicznym, wyznaczającemu akcję noweli. W Sokole jest nim tytułowy ptak, ostatni znak rycerskości zubożałego szlachcica Federiga, który poświęca go, aby zdobyć miłość ukochanej kobiety.

Włoska nowelistyka czasów renesansu charakteryzuje się wprowadzeniem mieszczańskiej tematyki, nasyceniem utworu motywami obyczajowymi oraz psychologicznymi, a także połączeniem realizmu z nastawieniem satyrycznym.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.