Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Kultura polska w X-XII wieku

Zabytki piśmiennictwa polskiego

Po wprowadzeniu chrześcijaństwa zaczęło się rozwijać w Polsce piśmiennictwo w języku łacińskim. Do najstarszych zabytków tego typu należą roczniki i żywoty świętych.

Roczniki (annały) były to krótkie zapiski sporządzane na marginesach ksiąg paschalnych, służących do wyznaczania ruchomych świąt kościelnych. Początkowo zawierały jedynie skąpe wiadomości o tym, co ważnego wydarzyło się w ciągu roku. Pierwsze wzmianki pochodziły z drugiej połowy X wieku i informowały o przybyciu do Polski księżniczki Dobrawy (965 rok) i chrzcie Mieszka I (966). Żywoty świętych ukazywały sylwetki świętych szczególnie zasłużonych dla Kościoła, których wierni winni naśladować. Najstarsze z nich powstały na początku XI wieku i opisywały życie i męczeńską śmierć świętego Wojciecha. W XIII wieku kult świętego Wojciecha zastąpiony został kultem innego męczennika polskiego - świętego Stanisława, biskupa krakowskiego. Znacznie więcej wiadomości o wydarzeniach historycznych dostarczają nam kroniki. Przedstawiają one dzieje narodu ujęte w porządku chronologicznym. Nie zawierają jednak żadnych dat. Pierwszym kronikarzem polskim był Gall Anonim, żyjący w czasach Bolesława Krzywoustego (I poł. XII w.). Jego dzieło, spisane w trzechksięgach po łacinie, przedstawia dzieje państwa i dynastii Piastów. Najwięcej uwagi poświęcił jednak Gall Anonim księciu Krzywoustemu, na którego dworze przebywał. Na przełomie XII i XIII wieku żył inny kronikarz polski, Wincenty Kadłubek. Kronika Kadłubka przedstawia dzieje Polski od czasów najdawniejszych do czasów panowania synów Bolesława Krzywoustego.

Umocnieniu wpływów Kościoła na ziemiach polskich służyć miały także hymny i pieśni. Najstarszy hymn, śpiewany na cześć świętego Stanisława to Gaude Mater Polonia (Raduj się, matko Polsko), pochodzący z XIII wieku. Najwybitniejszym utworem średniowiecznym w języku polskim była Bogurodzica, pierwsza polska pieśń religijna i bojowa. Powstała prawdopodobnie pod koniec XIII wieku i stała się z czasem polskim hymnem państwowym.

Najważniejsze informacje

Uniwersalizm średniowieczny: kulturowa i wyznaniowa wspólnota wszystkich państw średniowiecznej Europy (język - łacina, wyznanie - chrześcijaństwo, ustrój - feudalizm, ideologia - teocentryzm: Bóg w centrum zainteresowania, wzorce osobowe: asceta, rycerz, władca, style w sztuce: romański, gotycki).

Najstarsze zabytki języka polskiego: roczniki, żywoty świętych, kroniki (Gall Anonim, Wincenty Kadłubek). Najstarsza polska pieśń religijna - Bogurodzica (jej autorstwo przypisywano świętemu Wojciechowi).

Najstarszymi zabytkami piśmiennictwa polskiego były: roczniki, żywoty świętych i kroniki.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.