Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Oda do młodości (A. Mickiewicz)

Analiza i interpretacja

Utwór łączy w sobie tradycje oświeceniowe z nowymi poglądami i ideami romantyzmu. Poeta odwołuje się do charakterystycznego dla epoki poprzedniej przekonania o wyższości celów społecznych nad potrzebami pojedynczego człowieka i wynikającej stąd konieczności podporządkowania interesów jednostki sprawom zbiorowości: „W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele”.

Społeczna służba skutecznie może się realizować jedynie w działaniu zespołowym („jednością silni”), które łączy ludzi we wspólnym braterstwie i równości („razem młodzi przyjaciele”). Zespoleni wspólną ideą młodzi entuzjaści, w myśl oświeceniowych przekonań, zdolni są udoskonalić świat.

Osiemnastowieczne idee przyjaźni, jedności działania i służby wobec społeczeństwa, uzupełnia poeta założeniami typowo romantycznymi. A. Mickiewicz gloryfikuje młodość jako siłę tworzącą, zdolną wznieść człowieka ponad przyziemne sprawy:

„Młodości! dodaj mi skrzydła!

Niech nad martwym wzlecę światem”.

Motyw lotu, odwołujący się do mitu o Ikarze, który stracił życie pragnąc wznieść się ku słońcu, symbolizuje dążenie człowieka do ciągłego pokonywania ograniczeń oraz poszerzania własnych możliwości.

Kreacja podmiotu lirycznego jako wybitnej jednostki, nieomal nowego Heraklesa, jest zapowiedzią romantycznego indywidualizmu.

Z kręgu niemieckiego preromantycznego ruchu „Sturm und Drang” (burza i napór) pochodzi, eksponowana w utworze, idea rewolucji duchowej, będącej motorem rozwoju świata. Oda stanowi wezwanie do bezkompromisowej walki o całkowitą przemianę rzeczywistości („Gwałt niech się gwałtem odciska”). Końcowe słowa utworu:

„Witaj, jutrzenko swobody,

Zbawienia za tobą słońce!”

budzą nadzieję i wiarę na spełnienie tych ideałów.

Oda do młodości jest w dużym stopniu utworem o charakterze polemicznym. Oświeceniowemu racjonalizmowi, postawie zdroworozsądkowej, przeciwstawia A. Mickiewicz romantyczną wiarę w możliwości poznania pozazmysłowego („rozumni szałem”). Krytykując starsze pokolenie, zarzuca poeta jego przedstawicielom zbytni konserwatyzm i wynikającą stąd niechęć do przyjmowania nowych idei oraz, będącą konsekwencją takiej postawy, duchową śmierć („Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy”). Stara fizycznie i psychicznie generacja racjonalistów, ograniczona metodami rozumu, niezdolna jest poznać prawdziwą istotę świata:

„Takie widzi świata koło,

Jakie tępymi zakreśla oczy”.

XVIII-wiecznemu ideałowi mędrca i uczonego przeciwstawia poeta nowego, romantycznego bohatera, pełnego energii, zapału i nadziei, zachęca do przełamywania własnych słabości, pokonywania trudności.

Kierowany do młodego pokolenia postulat wykraczania poza dostępny rozumowi i zmysłom obraz rzeczywistości zawarł poeta w słowach:

„Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;

Łam, czego rozum nie złamie”.

Dualistyczny, oświeceniowy i romantyczny charakter Ody do młodości stał się przyczyną rozbieżności w interpretacji utworu. Niektórzy krytycy (J. Kleiner) wskazywali na syntetyczne ujęcie motywów i idei obu epok, inni przypisywali utwór całkowicie romantyzmowi (S. Skwarczyńska) lub oświeceniu (W. Kubacki). Pozostawiając tę kwestię nie rozstrzygniętą, należy zwrócić uwagę na ogromny rozgłos, jaki Oda do młodości zyskała sobie w społeczeństwie polskim w czasach powstań narodowych. Tekst, wzywający do walki o wolność, głoszący wiarę w zwycięstwo i sens ofiary słusznie zaliczył J. Kleiner do „rodu pieśni niosących moc i płomień”.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.