Przejdź na stronę główną Interia.pl

Wybierz szkołę

Wybierz dział

Zaproszenie do wspólnej nauki

zaprasza Cię do wspólnej nauki fiszek

Połączenie głosowe
Upewnij się, że masz włączone głośniki i mikrofon
Odrzuć

Gloria victis (E. Orzeszkowa)

Problematyka

Gloria victis to cały zbiór nowel E. Orzeszkowej wydawanych w czasopismach w latach 1907-1908, wydanie książkowe ukazało się w Wilnie w 1910 roku.

Pierwotnie zamierzony tytuł tomu to: 1863, zbiór zawiera obserwacje autorki z okresu powstania styczniowego. Opowiadania o podobnej tematyce mogły ukazać się dopiero po roku 1905, kiedy nastąpiła liberalizacja cenzury. Łaciński tytuł Gloria victis po przetłumaczeniu brzmi: chwała zwyciężonym. Tak zatytułowana została również jedna z nowel zbioru. Jej głównym bohaterem jest las opowiadający swemu przyjacielowi wiatrowi historię, jaka wydarzyła się pół wieku wcześniej. Z opowieści lasu wiatr dowiaduje się o wielkiej bitwie, która rozegrała się nie opodal. Uczestniczyli w niej ludzie wcześniej obozujący w lesie. Był wśród nich Romuald Traugutt nazwany Leonidasem ze względu na swoją mądrość, szlachetność i odwagę. Byli także bezimienni żołnierze, równie piękni i dzielni jak wódz. Drzewa najbardziej przywiązały się do wątłego młodzieńca o nazwisku Tarłowski i jego przyjaciela, przypominającego wyglądem Rzymianina - Jagmina. Wiedziały, że na obydwu wiernie czeka siostra Tarłowskiego - Aniela. Obaj przyjaciele wspierali się w bitwach i trudach życia obozowego, niestety obaj zginęli i zostali pochowani w bezimiennej mogile. Po latach Aniela, odwiedzając grób powstańców, postawiła na mogile krzyżyk, cała jej postać wyrażała wówczas ból i cierpienie. Wiatr, przejęty opowieścią drzew, zerwał się i wzruszony krzyknął na całą ziemię: „Gloria victis!”.

Nowelą tą pragnęła Orzeszkowa oddać pokłon bezimiennym powstańcom poległym w walce z zaborcą, uczcić zbiorowe mogiły, w których spoczywają bohaterowie. Przez nawiązania do historii starożytnej (Rzymianin, Leonidas) podkreślona została dodatkowo heroiczność wydarzeń z poleskiego lasu. Umiłowanie przez powstańców wolności było tak wielkie, jak znanych z patriotyzmu, odwagi i waleczności Spartan i Rzymian. Nie na darmo przecież wiatr cytuje okrzyk jednego z rzymskich wodzów, zachwyconego dzielnością i wytrwałością pokonanych przeciwników: Gloria victis! - to zawołanie słusznie należy się również powstańcom z 1863 roku.

Utwory wchodzące w skład Gloria victis nie miały kształtu typowych nowel. Miały raczej cechy literatury wspomnieniowej, o wielkim ładunku emocjonalnym - świadczącym o wadze, jaką przywiązywała pisarka do spraw narodowych w ogóle, a tragicznych wydarzeń minionego powstania w szczególności. Gloria victis jest obrazem o dużych walorach poetyckich - składają się na nie liryzm, nastrojowość, oddane bardzo sugestywnie obrazy przyrody.

Ciekawostki (0)

Zabłyśnij i pokaż wszystkim, że znasz interesujący szczegół, ciekawy fakt dotyczący tego tematu.